Çocuklara dijital mahremiyeti ve yapay zeka sınırlarını öğretin
Çocukların yapay zekayı neden kullandığına odaklanmak:
Psikolog Berre Zeynep Köse, çocukların yapay zekayla geçirdikleri süreden çok neden bu teknolojiye yöneldiklerinin ebeveynler için daha belirleyici olduğunu vurguluyor. Köse, özellikle 10 ila 16 yaş arasındaki çocukların yapay zekayı merak ya da ödev amaçlı kullanmanın ötesinde bilgi almak, fikir edinmek ve zaman zaman duygusal destek için de başvurduğunu belirtiyor.
Köse'ye göre burada kilit soru, çocuğun yapay zekayı araç olarak mı yoksa duygusal ihtiyaçlarını karşılamak için mi kullandığı. Çocuk üzgün, kaygılı ya da sorun yaşıyorsa ve bu durumlarda ailesi veya öğretmeniyle konuşmak yerine sürekli yapay zekaya başvuruyorsa, ebeveynlerin daha dikkatli olması gerekiyor.
Ebeveynler için alınabilecek önlemler:
Köse, yapay zekayı tamamen yasaklamak yerine yaşa uygun sınırlar koymanın ve kullanım amaçlarını netleştirmenin önemine işaret ediyor. Ebeveynler, çocuklarla açık konuşarak hangi durumlarda yapay zekadan yardım alınabileceğini, hangi konuların ise gerçek kişilerle paylaşılması gerektiğini birlikte belirlemeli.
Ayrıca çocukların davranışlarındaki değişiklikleri izlemek gerektiğini söyleyen Köse, içine kapanma, sosyal etkileşimlerden kaçınma, ders ve günlük sorumluluklarda aksamalar veya sorunları için sürekli yapay zekaya yönelme gibi belirtilerin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirtiyor.
Dijital mahremiyetin öğretilmesi:
Köse, bir diğer kritik noktanın dijital mahremiyet olduğunu vurguluyor. Çocuklara yapay zeka uygulamalarında kişisel bilgilerini, özel fotoğraflarını veya aileleriyle ilgili hassas konuları paylaşmamaları gerektiği, yaşlarına uygun bir dil ve örneklerle öğretilmeli.
Bu eğitimin amacı teknolojiyi hayatlarından tamamen çıkarmak değil; bilinçli ve güvenli kullanım alışkanlığı kazandırmak olmalı. Aynı zamanda çocukların ihtiyaç duyduklarında gerçek ve güvendikleri kişilerden destek alabilecekleri bir iletişim ağı oluşturmak önem taşıyor.
Köse son olarak, teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin bir çocuğun güvenli ve destekleyici ilişkilere olan ihtiyacının değişmediğini hatırlatarak, ebeveynlerin hem dijital hem duygusal destek kanallarını birlikte güçlendirmeleri gerektiğini söyledi.
PSİKOLOG BERRE ZEYNEP KÖSE, ÇOCUKLARIN YAPAY ZEKAYLA GEÇİRDİĞİ ZAMANDAN ZİYADE NEDEN ÇOK FAZLA YÖNELDİĞİ SORUSUNUN EBEVEYNLER İÇİN DAHA ÖNEMLİ OLDUĞUNU SÖYLEYEREK, “ÇOCUKLARA YAPAY ZEKA İLE ÖZEL BİLGİLERİ PAYLAŞMAMALARI GEREKTİĞİ ÖĞRETİLMELİ” DEDİ.