Tarım maliyetlerinde temmuzda rekor düşüş sinyali

verilerin genel değerlendirmesi:

Antalya Ticaret Borsası (ATB) ve Antalya Tarım Konseyi (ATAK) Başkanı Ali Çandır, TÜİK tarafından açıklanan Temmuz 2026 Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE) verilerini değerlendirdi. Çandır, endeksin Temmuz ayında aylık yüzde 0,2 artış gösterdiğini belirtirken, bunun endeksin ölçülmeye başlandığı 2015 yılından bu yana Temmuz ayları için hesaplanan 10 yıllık ortalamanın (aylık 2,43) oldukça altında kaldığını vurguladı.

Çandır ayrıca Tarım-GFE’nin Temmuz ayı yıllık yüzde 27,62 olarak ilan edildiğini hatırlatarak, bu rakamın 10 yıllık Temmuz ayı ortalaması (33,68) ile karşılaştırıldığında daha düşük olduğunu ve son 6 yılın Temmuz ayları ortalamalarının altında kaldığını kaydetti.

alt kalemlerdeki değişimler:

Tarım-GFE'nin alt bileşenlerinde Temmuz ayında gözlenen aylık değişimler şu şekilde bildirildi: tohum aylık yüzde 0,74, enerji aylık yüzde 4,82, gübre aylık yüzde -3,16, ilaç aylık yüzde 1,31, veteriner hizmetleri aylık yüzde -1,05, yem aylık yüzde -1,64 ve diğer kalemlerde aylık yüzde 1,47 artış/gidişat kaydedildi.

Aynı kalemlerin yıllık değişimleri ise tohum %29,92, enerji %30,04, gübre %33,07, ilaç %22,69, veteriner hizmetleri %22,70, yem %26,89 ve diğer kalemler %32,96 olarak açıklandı. Ayrıca tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler kalemi Temmuz'da aylık yüzde 1,48 ve yıllık yüzde 20,53 artış gösterdi.

üretici ve tüketici enflasyonları arasındaki fark:

TÜİK verilerine göre Temmuz ayında Tarım-ÜFE aylık yüzde 2,31 artarken, geçmiş 15 yıllık Temmuz ortalaması olan aylık -0,23 ile karşılaştırıldığında ortalamanın üzerinde bir yükseliş olduğunu belirtti. Tarım-ÜFE'nin yıllık artışı ise yüzde 18,81 olarak açıklanmış; bu, 15 yıllık Temmuz ortalaması yüzde 27,1'in oldukça altında kaldı.

Yurtdışı üretici enflasyonu YD-ÜFE Temmuz'da aylık yüzde 2,51, yıllık yüzde 29,67 artış gösterirken, uzun yılların ortalamalarıyla karşılaştırıldığında hem aylık (1,71) hem yıllık (27,82) ortalamaların üzerinde seyredildiği ifade edildi. Yurtiçi üretici enflasyonu Yİ-ÜFE ise aylık yüzde 1,52 ve yıllık yüzde 27,83 olarak açıklandı.

Üretici düzeyindeki gıda kalemi Temmuz'da aylık yüzde 0,47 ve yıllık yüzde 33,41 artış gösterdi; bu durum, tarıma dayalı imalat sanayiindeki enflasyonun tarımdan daha yüksek seyrettiğine işaret ediyor.

Tüketici cephesinde ise TÜFE Temmuz'da aylık yüzde 1,78 ve yıllık yüzde 31,75 artış kaydederken, tüketici tarafındaki gıda enflasyonu aylık yüzde 1,61 ve yıllık yüzde 37,52 olarak ilan edildi. İşlenmemiş gıda enflasyonu aylık yüzde 2,37, yıllık yüzde 39,69; yaş meyve sebze enflasyonu ise aylık yüzde 5,39, yıllık yüzde 41,84 arttı.

çandır'ın değerlendirmesi ve sonuç:

Çandır, tarım sektörünün dezenflasyon sürecine hem tedarik hem de ürün tarafında katkı sağlamaya devam ettiğini vurguladı. Özellikle tarımsal üretici fiyatlarındaki yüzde 18,81 artışın TÜFE'ye göre görece daha düşük kaldığını belirterek, gıda enflasyonunun tüketici tarafında üretici tarafına kıyasla daha yüksek seyrettiğine dikkat çekti. Çandır, bu farklılıkların politika yapıcılar tarafından dikkate alınması gerektiğini ifade etti ve tarımsal faaliyetlerdeki maliyet-satış fiyatı dengesinin uzun vadeli sürdürülebilirlik açısından önemine işaret etti.

ANTALYA TİCARET BORSASI (ATB) VE ANTALYA TARIM KONSEYİ (ATAK) YÖNETİM KURULU BAŞKANI ALİ ÇANDIR, TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU’NUN (TÜİK) AÇIKLADIĞI TEMMUZ 2026 TARIMSAL GİRDİ FİYAT ENDEKSİ’Nİ (TARIM-GFE) DEĞERLENDİRDİ.