Adana'da başlayan embriyo programı ile sığır genetiğinde hızlı ilerleme hedefleniyor

Ticari embriyo üretim merkezi:

Türkiye'de ilk ve tek ticari embriyo üretim merkezi olarak konumlanan Doğu Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü, yüksek genetik kapasiteye sahip sığırlardan elde edilen embriyoların üretimi, dondurulması ve üreticilere satışını sürdürüyor. Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) koordinasyonunda yürütülen çalışmalar, "Anadolu Alacası Geliştirme Projesi" kapsamında başlatıldı ve 2018'de ticari merkez statüsüne kavuştu.

Nasıl gerçekleştiriliyor:

Enstitünün Hayvansal Biyoteknoloji Laboratuvarında uygulanan süreçte, genetik potansiyeli yüksek donör ineklerde çoklu yumurtlatma yöntemi kullanılarak embriyolar elde ediliyor. Normal şartlarda bir inekten yılda bir yavru alınırken, uygulanan yöntemle bir hayvandan 18-20 embriyo teşekkülü sağlanabiliyor. Laboratuvarda elde edilen embriyolar kalite kontrolünden geçirildikten sonra taze olarak taşıyıcı düvelere transfer edilebiliyor veya dondurularak ileride kullanılmak üzere saklanabiliyor.

Enstitü, dünyada bilinen ve özellikle ilk 10'a giren boğaların spermalarını da temin ederek burada yüksek vasıflı embriyolar üretmeyi hedefliyor. Bu sayede, Türkiye şartlarına uygun ve test edilmiş yüksek genetik kapasiteli boğaların geliştirilmesi ve kaliteli sperm üretiminde dışa bağımlılığın azaltılması amaçlanıyor.

Üreticiye etkisi ve ticari uygulama:

Proje kapsamında şu ana kadar toplam 770 embriyo donduruldu ve enstitünün işletmesinde yapılan embriyo transferlerinden 604 baş buzağı dünyaya geldi. Enstitü, 2022 yılından itibaren dondurulmuş ticari sığır embriyosu satışına başladı ve yaygınlaştırma amacıyla satış fiyatlarını üreticilerin teknolojiyi tanıması için maliyete yakın tutuyor. Güncel satış fiyatı bir embriyo için yaklaşık 3 bin 850 TL olarak belirtiliyor.

Enstitü yetkilileri, embriyo transferi teknolojisinin üreticilere ulaştırılmasıyla düşük et ve süt verimine sahip işletelerde kısa sürede genetik ilerleme sağlanabileceğini, böylece yeni nesillerin daha yüksek et ve süt verimliliğine sahip olacağını vurguluyor. Resmi ve akademik çalışmaların farklı kuruluşlarda varlığına rağmen, ticari ölçekli ve aktif üretim açısından Doğu Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü'nün ayrı bir konumda olduğu belirtiliyor.

Programın temel hedefleri arasında, Türkiye şartlarına uygun yüksek genetik kapasiteli boğaların geliştirilmesi, kaliteli sperma üretiminde dışa bağımlılığın azaltılması ve ülke sığır varlığında kısa sürede genetik ilerleme sağlanması yer alıyor. Satış sonrası hizmetler ve teknik destek de enstitü tarafından sağlanıyor; böylece üreticiler embriyo transferi sürecine daha kolay entegre edilebiliyor.

DOĞU AKDENİZ TARIMSAL ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ BÜNYESİNDE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALARLA, YÜKSEK GENETİK KAPASİTEYE SAHİP SIĞIRLARDAN ELDE EDİLEN EMBRİYOLAR DONDURULARAK ÜRETİCİLERİN KULLANIMINA SUNULUYOR