Afrika mutfaklarında sağlık krizi: temiz pişirmeye erişimde büyük eşitsizlik

Antalya’da COP31 kapsamında 'Afrika’da temiz pişirme' gündeme taşındı

Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) çerçevesinde gerçekleştirilen 'Afrika’da Temiz Pişirme Liderler Yuvarlak Masa Toplantısı'nda kıtadaki enerji erişimi ve halk sağlığı arasındaki bağ masaya yatırıldı. Toplantıya katılan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu konuşmalarıyla sorunun büyüklüğünü ve çözüm yollarını vurguladı.

temel bulgular:

Cevdet Yılmaz toplantıda, Afrika’da yaklaşık 1 milyar kişinin yemeklerini hazırlamak için sağlığa ve çevreye zararlı geleneksel yakıtları kullandığını belirtti. Yılmaz, kıta genelinde "her 5 haneden yaklaşık 4'ünün temiz pişirme imkânına erişememesi" durumunun yalnızca bir enerji açığı olmadığını; bunun aynı zamanda "önemli bir halk sağlığı, kalkınma ve fırsat eşitliği meselesi" olduğunu söyledi. Ayrıca geleneksel pişirme yöntemlerinden kaynaklanan hane içi hava kirliliğinin Afrika’da yılda yaklaşık 850 bin erken ölüme katkıda bulunduğuna dikkat çekti ve bu yükün en çok kadınlar ile çocukları etkilediğini vurguladı.

türkiye'nin dayanışma ve sağlık stratejileri:

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu konuşmasında Türkiye’nin Afrika ile ilişkilerinin tarihî ve insani bağlara dayandığını belirtti; COP31 Başkanlığına, Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti’ne ve Uluslararası Enerji Ajansı’na teşekkür etti. Memişoğlu, Türkiye’nin kıtaya yaklaşımını 'karşılıklı dayanışma ve birlikte kalkınma' ilkesiyle özetleyerek, 'Afrikalı çözümler' ilkesini desteklediklerini ifade etti. Bakan Memişoğlu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2017 Tanzanya ziyareti ve Türkiye’nin Afrika ülkelerine yönelik ziyaretlerinin bu önemin göstergesi olduğunu hatırlattı.

Memişoğlu, Türkiye’nin sağlık alanındaki deneyimini paylaşmaya hazır olduğunu belirterek "Sağlıkta Türkiye Yüzyılı" vizyonu doğrultusunda koruyucu sağlık alanındaki birikimi kıtadaki ortaklarla paylaşma taahhüdünü yineledi. Toplantıda, temiz pişirme yöntemlerinin yaygınlaştırılması için uluslararası iş birliği çağrısı yapıldı ve Antalya’da ortaya konan siyasi iradenin somut projelere dönüştürülmesinin önemi vurgulandı.

Toplantı katılımcıları, temiz pişirmeye erişimin artırılmasının sadece enerji politikası değil aynı zamanda halk sağlığı, cinsiyet eşitliği ve sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle doğrudan ilişkili olduğunu teyit etti. Türkiye adına yapılan konuşmalar, bilgi paylaşımı ve teknik iş birliğinin önümüzdeki dönemde bu alanda atılacak adımlarda rol oynayacağı mesajını taşıdı.

Sonuç olarak, Antalya’daki yuvarlak masa toplantısı, Afrika’da mutfaklarda yaşanan sağlık ve çevre sorunlarının uluslararası gündemde yer bulmasını sağladı ve temiz pişirme çözümlerinin yaygınlaştırılması için somut iş birliği çağrılarıyla tamamlandı. Memişoğlu’nun da belirttiği üzere "her sofranın sağlıkla buluştuğu bir gelecek" için bilgiyi, imkânları ve sorumlulukları birleştirme çağrısı öne çıktı.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz:" Afrika'da her beş haneden yaklaşık dördü temiz pişirme imkânlarına erişebilmiş değil"