Ağustos'ta markette en çok düşen sivri biber, üreticide limon oldu

Ağustos fiyat verileri: üretici ve market arasındaki uçurum

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Başkanı Şemsi Bayraktarın açıkladığı Ağustos verileri, üretici ile market arasındaki fiyat farklarının bazı ürünlerde dramatik boyutlara ulaştığını gösterdi. Bayraktar, en dikkat çekici bulgunun limonda yaşandığını ve market ile üretici fiyatları arasındaki farkın uçtuğunu belirtti.

rekor fark limonda:

Bayraktar'a göre Ağustos ayında üretici ile market arasındaki fiyat farkı en yüksek yüzde 748,4 ile limonda görüldü. Limonu takip eden ürünler arasında havuç yüzde 380,3, elma yüzde 377,9, kabak yüzde 240,9 ve yeşil soğan yüzde 239,4 ile yer aldı. Bayraktar, örnek fiyatları da paylaştı: üreticide 10 TL olan limon markette 84,84 TL, üreticide 10,66 TL olan havuç markette 51,20 TL olarak kaydedildi.

markette hangi ürünler öne çıktı:

Markette izlenen 37 üründen 19'unda fiyat artışı, 18'inde ise düşüş görüldü. Markette en çok fiyat artışı yüzde 37,8 ile yumurtada gerçekleşti; bunu yeşil fasulye yüzde 19, yeşil soğan yüzde 11,1, marul yüzde 10 ve kuru incir yüzde 8,9 izledi. Market fiyatlarında en fazla azalış ise yüzde 34,2 ile sivribiberde oldu; onu kuru soğan yüzde 28,9, kuru üzüm yüzde 24,2, şeftali yüzde 22 ve kırmızı mercimek yüzde 21,2 takip etti.

üreticideki değişimler ve nedenleri:

Üretici fiyatlarında Ağustos ayında 29 üründen 9'unda artış, 13'ünde düşüş, 7'sinde ise değişim olmadı. Üreticide en fazla düşüş yüzde 75 ile limonda meydana gelirken; kuru soğan yüzde 54,5, patates yüzde 24,2, yeşil soğan yüzde 23 ve şeftali yüzde 20 ile takip edildi. Öte yandan üreticide en yüksek artış yüzde 39,9 ile yumurtada görüldü.

Bayraktar, limondaki düşüşte geçen yıl depolanan ürünlerin arzının devam etmesi ve bu yıl erkenci çeşitlerin piyasaya girişinin etkili olduğunu; kuru soğandaki gerilemenin Orta Anadolu'da hasadın başlaması ve ithalatın sürmesinden kaynaklandığını belirtti. Patates fiyatlarındaki düşüş ise Afyonkarahisar, Denizli, Amasya, Çorum, Kayseri, Nevşehir ve Niğde gibi bölgelerde yazlık patates hasadının yoğunlaşmasına bağlandı. Ayrıca yeşil soğandaki arz artışı ile şeftalide üretimin yoğun olduğu Ağustos ayında görülen arz artışının üretici fiyatlarını aşağı çektiği vurgulandı.

Yumurta fiyatlarındaki artışın ise yem, enerji, nakliye gibi maliyetlerdeki yükselişin ve sektördeki planlama eksikliğinin yol açtığı arz-talep dengesizliğine bağlandığı aktarıldı. Marul ve maydanoz üretiminde TÜİK tahminlerine göre daralma beklentisi ile Samsun Çarşamba'daki yoğun yağışların seralara zarar vererek arzı azalttığı ve fiyatları yukarı çektiği ifade edildi.

girdi maliyetlerinde yükseliş devam ediyor:

Girdi fiyatları bakımından Ağustos ayında aylık bazda DAP gübresi yüzde 4,5, 20.20.0 kompoze yüzde 4,4 ve ÜRE yüzde 0,6 oranında artış gösterdi. Buna karşılık amonyum nitrat yüzde 5,6 ve amonyum sülfat yüzde 0,6 oranında düşüş kaydedildi. Yıllık artışlarda ise amonyum nitrat yüzde 61,2, amonyum sülfat yüzde 55,2, 20.20.0 kompoze yüzde 32,7, DAP yüzde 25,3 ve ÜRE yüzde 3,4 oranlarında yükseldi.

Besi yemi ve süt yemi fiyatları aylık sırasıyla yüzde 0,7 ve yüzde 0,6 artarken, yıllık artışlar yüzde 34,5 ve yüzde 31,8 oldu. Elektrik fiyatları yıllık yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatları ise yüzde 27,8 oranında artış gösterirken, mazot aylık yüzde 7, yıllık yüzde 57,9 arttı.

Bayraktar'ın değerlendirmeleri, Ağustos ayında hem pazarlama zincirindeki kopuklukların hem de mevsimsel arz hareketlerinin fiyatlarda belirleyici olduğunu ortaya koyuyor.

TÜRKİYE ZİRAAT ODALARI BİRLİĞİ (TZOB) GENEL BAŞKANI ŞEMSİ BAYRAKTAR