Aile rehberliği çocukların sosyal medya kullanımında belirleyici rol oynamalı
Uzman uyarısı:
VM Medical Park Samsun Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Alıya Javadova, çocukların sosyal medya kullanımının yalnızca ekran süresiyle değerlendirilemeyeceğini vurguluyor. Dr. Javadova'ya göre, karşılaşılan içerikler, uyku düzeni, fiziksel aktivite, okul başarısı ve aile içi iletişim gibi etkenler birlikte ele alınmalı.
Uzman, ailelerin sadece süre sınırlaması koymanın ötesine geçmesi gerektiğini belirterek, 'Aileler çocuklarının kullandığı uygulamaları bilmeli ve gizlilik ayarlarını birlikte gözden geçirmeli' diyor. Çocuğun internette gördüğü bir içerik veya aldığı bir mesaj nedeniyle rahatsız olması durumunda bunu rahatça paylaşabilmesi için suçlayıcı olmayan bir iletişim ortamının kurulmasının önemine dikkat çekiyor.
İçerik ve davranış odaklı değerlendirme:
Dr. Javadova, sosyal medyada yaşlarına uygun olmayan içeriklerle, yabancı kişilerden gelen mesajlarla veya akran zorbalığıyla karşılaşma riskine işaret ediyor. Bu tür durumlarda ailenin tutumunun suçlayıcı ya da cezalandırıcı olmaması gerektiğini söylüyor; bunun yerine çocuğun kendini güvende hissedeceği bir yaklaşımın benimsenmesi gerektiğini vurguluyor. Ailelerin çocukla birlikte uygulamaların gizlilik ve güvenlik ayarlarını kontrol etmesi hem olası tehlikeleri azaltıyor hem de çocuğa sorumluluk duygusu kazandırıyor.
Dr. Javadova, her çocuğun ihtiyaç ve tepkilerinin farklı olduğunu hatırlatıyor. Aynı yaş grubundaki çocukların dijital deneyimleri ve dayanma kapasiteleri değişebilir; bu nedenle kuralların tek taraflı değil, çocukla birlikte belirlenmesi öneriliyor.
Aile içi iletişim ve öneriler:
Uzman, sosyal medya kullanımının çocuğun günlük yaşamını olumsuz etkileyip etkilemediğinin düzenli olarak izlenmesini tavsiye ediyor. Eğer uyku, okul performansı veya arkadaş ilişkilerinde belirgin bozulma varsa, durumun değerlendirilmesi gerektiğini söylüyor. Kesin yasaklamaların yerine, yaşa uygun sınırlar koymak ve çocukla bu sınırları konuşarak belirlemek sağlıklı dijital alışkanlıkların gelişimini destekliyor.
Pratik olarak Dr. Javadova, ailelerin şu adımları uygulamasını öneriyor: hangi uygulamaların kullanıldığını bilin, gizlilik ayarlarını birlikte kontrol edin, rahatsız edici içerik veya mesaj durumunda çocuğun konuşabileceği açık bir ortam hazırlayın ve akran zorbalığı gibi konularda destekleyici davranın. Ayrıca sosyal medya kullanımının fiziksel aktivite ve uyku düzeniyle dengelenmesine dikkat edilmesi gerektiğini belirtiyor.
Sonuç olarak Dr. Alıya Javadova, ailelerin çocuklarının dijital deneyimlerini yakından takip etmesinin sosyal medyayı tamamen yasaklamaktan daha etkili olduğunu söylüyor. Bilgi, rehberlik ve açık iletişim ile çocukların güvenli ve sağlıklı dijital alışkanlıklar geliştirmesine katkı sağlanabileceği vurgulanıyor.
DR. ALIYA JAVADOVA