Aileler okula uyumda yol gösterici olmalı

okula başlama dönemi ve çocukların tepkileri:

Denizli Devlet Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatri Uzmanı Dr. Elif Burcu Bağçeli, okula başlamanın çocuklar için önemli bir yaşam değişikliği olduğunu belirtiyor. Aileden ayrılma, yeni çevre, farklı kurallar ve yeni ilişkiler kurma gerekliliği bir araya gelince çocuklarda çeşitli duygusal tepkiler ortaya çıkabilir. Bu süreçte belli düzeyde kaygı yaşanması genellikle normaldir; ancak çocuklar kaygılarını her zaman doğrudan "korkuyorum" diye ifade etmeyebilirler.

kaygı belirtileri ve yanlış yaklaşımlar:

Okul kaygısı farklı şekillerde kendini gösterebilir: okula gitmeyi reddetme, bahaneler üretme, sabah yoğun ağlama, anne-babadan ayrılmak istememe, karın ağrısı veya mide bulantısı, uykuya dalma güçlüğü ve içe kapanma gibi belirtiler sık gözlenir. Bu tür tepkilere karşı çocuğa "Bunda korkacak ne var?" veya "Herkes gidiyor, sen neden gitmiyorsun?" gibi ifadeler kullanmak, çocuğun yaşadığı duygunun anlaşılmadığını hissetmesine neden olabilir. Bunun yerine duygu ve süreci net, kısa cümlelerle açıklamak, kaygılı bir tutum sergilememek ve çabayı takdir eden olumlu ifadeler kullanmak daha yararlıdır.

ailelerin uygulayabileceği adımlar:

Ailelerin rolü sakin, sabırlı ve tutarlı olmaktır; sakin, sabırlı ve tutarlı bir yaklaşım çocuğun uyum sürecini kolaylaştırır. Uygulanabilecek adımlar şunlardır: çocuğa okul hakkında yaşına uygun, gerçekçi bilgiler vermek; okul başlamadan önce uyku-uyanma rutinlerini kademeli olarak düzenlemek; mümkünse okul binasını birlikte gezmek ve öğretmenle tanıştırmak; vedalaşmaları kısa, net ve güven verici tutmak. Okula gitme, uyum sağlama ve arkadaş edinme gibi adımların fark edilip desteklenmesi çocuğun güvenini artırır.

İlk günlerde görülen kısa süreli ağlama, ayrılma isteği veya sabah huzursuzluğu tek başına ruhsal bozukluk anlamına gelmez. Önemli olan bu belirtilerin zaman içinde azalıp azalmadığı, şiddeti, süresi ve günlük işlevselliği ne kadar etkilediğidir. Belirtiler yoğun ve sürekli hale geliyorsa ya da çocuğun işlevselliğini belirgin şekilde etkiliyorsa Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları uzmanına başvurulması önemlidir.

Dr. Bağçeli, ailelerin erken dönemde sabırlı ve destekleyici bir tutum benimseyerek çocuğun okula uyum sürecini kolaylaştırabileceğini vurgulayarak sözlerini tamamladı.

ÇOCUK VE ERGEN PSİKİYATRİ UZMANI DR. ELİF BURCU BAĞÇELİ