Ailelere uyarı: sosyal medyada yaş doğrulama ve ebeveyn sorumluluğu dönemi başlıyor
Yeni düzenlemenin ana hatları
Sosyal ağ sağlayıcılarının çocuklara yönelik hizmetlerini ve yaş doğrulama süreçlerini düzenleyen yönetmelik 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe giriyor. Sakarya Üniversitesi (SAÜ) Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Sezercan Bektaş düzenlemenin kapsamını, uygulama mekanizmalarını ve ailelere düşen sorumlulukları açıkladı.
Yönetmelik, 5651 sayılı kanuna eklenen maddeler ve Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından yayımlanan usullerle ayrıntılandırıldı. Buna göre sosyal medya ağ sağlayıcıları, 15 yaşın altındaki kullanıcılar için hizmet sunamayacak; 15–18 yaş arası gençlere ise erişim ve etkileşimleri sınırlı, ayrıştırılmış bir hizmet sağlanacak.
yaş doğrulama nasıl işleyecek:
Bektaş, yaş tespitinin merkezi bir adımdığını; kullanıcıların en az bir kez e-Devlet üzerinden giriş yaparak yaşlarının otomatik tespit edileceğini ifade etti. Sistemde 15 yaşın altında görülen kullanıcılar ağ sağlayıcıları tarafından engellenecek, 15–18 yaş aralığındaki gençler ise akış sayfası bulunmayan, yetişkinlerle doğrudan etkileşimi sınırlı hesaplara yönlendirilecek.
kim ne zaman onaylayacak ve hangi süreye dikkat etmeli:
Tüm sosyal medya kullanıcıları için bir onay takvimi de belirlendi. 18 yaşın üzerinde olanlar ve diğer kullanıcılar, 31 Mart 2027 tarihine kadar e-Devlet belirteci aracılığıyla yaş ve ilgili bilgilerini teyit etmek zorunda olacaklar. Bektaş, bu sürecin tek taraflı bir uygulama olmadığını; hem kullanıcıların hem de platformların yükümlülükleri bulunduğunu vurguladı.
Platformlara getirilen yükümlülükler arasında, ebeveynleri destekleyici araç ve uygulamaların sağlanması, bu hizmetlerin internet sitelerinde duyurulması yer alıyor. Bektaş, sosyal ağ sağlayıcılarının 1 Kasım’dan sonra bu uygulamaları ilan etmekle mükellef olduğunu belirtti.
ebeveynlere somut uyarılar ve öneriler:
Yönetmeliğin çocukların üstün yararı gözetilerek hazırlandığını hatırlatan Doç. Dr. Bektaş, ailelere yönelik önemli uyarılar yaptı. Özellikle e-Devlet şifrelerinin çocuklarla paylaşılmaması gerektiğini vurguladı: bu bilgiler paylaşıldığında yaş belirteci yanlış beyan edilmiş sayılabilir ve düzenleme etkisizleşebilir.
Bektaş, ailelerin çocuklarıyla sosyal medya kullanımı hakkında açıkça konuşmaları, hesapları ve etkileşimleri denetlemeleri gerektiğini; platformların sunduğu ebeveyn kontrol araçlarının aktif biçimde kullanılmasının hayati olduğunu söyledi.
dolandırıcılık riski ve alınacak tedbirler:
Süreçte dolandırıcılık riskine dikkat çeken Bektaş, onay talepleri üzerinden sahte mesajlar ve oltalama girişimlerinin artabileceğini belirtti. Vatandaşların gelen mesajların doğruluğunu sorgulamaları, e-Devlet üzerinden doğrudan kontroller yapmaları ve şifrelerini paylaşmamaları gerektiğinin altını çizdi.
Sonuç olarak, düzenlemenin etkili olabilmesi için teknik uygulamaların yanı sıra ailelerin bilinçli ve dikkatli hareket etmesi gerektiği vurgulanıyor. Bektaş’ın değerlendirmesi, yeni dönemde hem platformların yükümlülüklerini yerine getirmesi hem de ebeveynlerin aktif rol almasının belirleyici olacağı yönünde.
SAKARYA ÜNİVERSİTESİ (SAÜ) HUKUK FAKÜLTESİ ÖĞRETİM ÜYESİ DOÇ. DR. SEZERCAN BEKTAŞ