Akdeniz Üniversitesi'nde Atatürk ve devrini anlamak konferansı
Akdeniz Üniversitesi'nde 'Atatürk ve devrini anlamak' konferansı
Akdeniz Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürlüğü tarafından, 10 Kasım Atatürk'ü Anma Günü ve Atatürk Haftası kapsamında 'Atatürk ve Devrini Anlamak' başlıklı bir konferans düzenlendi. Program saygı duruşu ve İstiklal Marşı ile başladı; Antalya Devlet Konservatuvarı öğrencileri İlke Canseven, Berke Ekinci ve Dameli Nurbergen dinleyicilere müzik dinletisi sundu. Konferansta konuşmacı olarak İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Cezmi Eraslan yer aldı. Açılış konuşmasını ise Akdeniz Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Esra Cenkci yaptı.
Anmak ile anlamak arasındaki fark:
Prof. Dr. Esra Cenkci açılış konuşmasında, 10 Kasım vesilesiyle Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün aramızdan ayrılışının 88. yılı nedeniyle saygı, minnet ve özlemle anıldığını belirtti. Cenkci, konferans başlığının önemine dikkat çekerek, 'Atatürk'ü anmakla onu anlamak arasında önemli bir fark var' dedi. Ona göre anmak sevgi ve saygının ifadesi iken, anlamak Atatürk'ün hangi şartlarda mücadele ettiğini, aldığı kararların nedenlerini ve hedeflediği toplumsal geleceği kavramayı gerektiriyor. Konuşmasında ayrıca, 'Her 10 Kasım'da saat 09.05'te hayat bir dakikalığına duruyor' ifadesiyle ortak anma ritüelinin toplumdaki anlamına vurgu yaptı.
Bağımsızlık inancı ve toplumsal dönüşüm:
Prof. Dr. Cenkci, Mustafa Kemal Atatürk'ün büyüklüğünü değerlendirirken yalnızca elde edilen başarıların değil, bunların hangi koşullarda gerçekleştirildiğinin de göz önünde bulundurulması gerektiğini vurguladı. Birinci Dünya Savaşı sonrası yenilgi, işgaller ve tükenen kaynaklar gibi ağır koşullara rağmen Atatürk'ün milletinin bağımsız yaşayabileceğine inandığını ve bu inancı bir mücadeleye dönüştürerek Kurtuluş Savaşı'nı zafere taşıdığını ifade etti. Cenkci, Cumhuriyet'in ilanını takip eden dönemde eğitimden hukuka, ekonomiden toplumsal yaşama kadar kapsamlı bir dönüşüm programının hayata geçirildiğini belirtti.
Osmanlı dönemi, Atatürk ve Cumhuriyet ilişkisinin yorumu:
Konferansın konuşmacısı Prof. Dr. Cezmi Eraslan ise Atatürk'ü ve dönemi tarihsel bir perspektifle ele aldı. Eraslan, 'Osmanlı Devleti, Mustafa Kemal Atatürk ve Cumhuriyet birbirinden ayrılamaz kavramlardır' görüşünü paylaştı ve son Osmanlı dönemini anlamadan Cumhuriyet'i ve Atatürk'ü anlamanın mümkün olmayacağını kaydetti. Atatürk ve dönemi için yetişmiş kuşağın Osmanlı'nın askerî ve eğitim kurumlarında donanımlı olarak yetiştiğine dikkat çekti; yeni devlet kurma mücadelesinin bu donanımlı nesil sayesinde verildiğini söyledi.
Erkek konuşmasında ayrıca 16 Mart'ta İstanbul'un işgali sonrası Anadolu'da yeni bir meclis çağrısı yapan kişinin Erzurum milletvekili sıfatıyla Mustafa Kemal olduğuna, Atatürk'ün mücadelesini milletiyle birlikte yürütme fikrinin temel felsefesini oluşturduğuna değindi. 1920 yılında fiilen ölmüş sayılan devletin yerine yeni millet iradesinin ön plana çıktığını, Atatürk'ün kurtuluşa katkı sağlayan herkesi kucaklayan bir birleştiricilik sergilediğini aktardı. Eraslan, Türkiye Cumhuriyeti'nin, aynı milletin kurduğu yeni bir devlet olarak tanımlanması ve "Türkiye Cumhuriyeti Devletini kuran Türkiye halkına Türk Milleti denir" ilkesinin, hiç kimseyi dışlamayan bir milliyet anlayışını gösterdiğini vurguladı.
Konferans, Akdeniz Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Esra Cenkci'nin Prof. Dr. Cezmi Eraslan'a günün anısına teşekkür plaketi ve hediye takdim etmesiyle sona erdi.
İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ TARİH BÖLÜMÜ ÖĞRETİM ÜYESİ PROF. DR. CEZMİ ERASLAN, KONUŞMA YAPTI.