Ana Sayfa

Aksaray'da 60 yıllık soğuk su gayzeri yeraltı süreçlerini gün yüzüne çıkarıyor

Giriş: Güncelleme: Okuma: ~2 dk Editör: Aslı Han
Paylaş
Aksaray Ulukışla'daki 1960'lardan beri süren soğuk su gayzeri, yeraltı karbondioksitinin periyodik basıncıyla her yaklaşık iki saatte bir yüzeye çıkıyor.

Aksaray Ulukışla'da petrol sondajıyla ortaya çıkan soğuk su gayzeri doğal bir gösteri sunuyor

Aksaray'ın Ulukışla köyü çevresindeki Tuz Gölü havzasında 1960'lı yıllarda yapılan petrol sondajları sırasında ortaya çıkan soğuk su gayzeri, yaklaşık 60 yıldır aralıklı biçimde suyun yüzeye çıkıp tekrar çekilmesiyle dikkat çekiyor. Ziyaretçiler ve doğaseverlerin ilgi odağı olan bu oluşum, hem görsel bir jeolojik şölen hem de bilimsel açıdan değerli bir çalışma alanı niteliği taşıyor.

Nasıl oluşuyor:

Gayzerin kaynağı, yeraltında sıkışan karbondioksit gazının zaman zaman basınç biriktirmesiyle açıklanıyor. Birikim yeterli düzeye ulaştığında gaz, suyla birlikte kabarcıklar hâlinde yükseliyor ve soğuk suyu yüzeye fışkırtıyor. Basınç azaldığında ise su tekrar yeraltına çekiliyor; bu döngü yaklaşık olarak her iki saatte bir tekrarlanıyor. Ölçümlerde suyun 2.8 metreye kadar çıktığı tespit edilmiş.

Bilimsel değer ve kullanım kısıtları:

Jeoloji Mühendisi Zeynel Ceylan (34), gayzeri "yeraltında gerçekleşen hidrojeolojik süreçleri açık hava laboratuvarı gibi gün yüzüne çıkardığını" belirtiyor. Ceylan, alanda gözlemlenebilen unsurların arasında yeraltı suyu hareketleri, su‑kaya etkileşimleri, karbondioksitin davranışı, basınç değişimleri ve yüzeyde oluşan jeomorfolojik formların bulunduğunu vurguluyor. Ancak suyun Tuz Gölü havzasında oluşması nedeniyle yüksek tuz oranı taşıdığını, dolayısıyla içme suyu veya tarımsal sulama amacıyla kullanılamayacağını ekliyor.

Bu özellikleriyle gayzer, akademik araştırmalar ve eğitim amaçlı gözlemler için önemli bir saha sunuyor: araştırmacılar ve öğrenciler aynı noktada birden fazla hidrojeolojik olguyu inceleme fırsatı bulabiliyor.

Yerel görüşler:

Ailesiyle bölgeyi ziyaret eden Gürsel Mun (39), bu suyun kayalıklardan çıktığının tahmin edildiğini ve yörede "şifalı su" olduğuna dair rivayetler bulunduğunu söylüyor. Yerel halkın merakı ve ziyaretçi ilgisi, gayzerin hem doğal miras hem de turistik cazibe olarak değerini artırıyor.

Uzun ömürlü ve periyodik yapısıyla Aksaray'daki bu soğuk su gayzeri, hem göze hoş gelen bir doğa olayı hem de yerbilimleri için canlı bir gözlem sahası sunmaya devam ediyor.

AKSARAY’DA 1960’LI YILLARDA YAPILAN PETROL SONDAJLARI ESNASINDA PATLAYAN VE 60 YILDIR BÖLGEDE SUYUN ÇIKIŞ VE İNİŞLERİYLE DİKKAT ÇEKEN SOĞUK SU GAYZERİ GÖRENLERİ HAYRETE DÜŞÜRÜYOR.

Aslı Han — Çevre & Ekoloji Editörü
Editör: Aslı Han