Akseki’de son üzümler odun ateşinde pekmeze dönüşüyor

Akseki'de kasımda pekmez mesaisi

Antalya'nın Akseki ilçesinde kasım ayı, bağlarda kalan son üzümlerin pekmeze dönüşmesiyle geçiyor. Yaprakların döküldüğü, bağların kışa hazırlandığı bu dönemde üreticiler, bir yıllık emeğin karşılığını almak için hem bağda hem de kazan başında çalışıyor. Büyük kazanlarda kaynatılan üzüm şıraları, dinlendirilip süzüldükten sonra geniş pekmez tavalarında odun ateşinde saatlerce kaynatılarak sofralara ulaşıyor.

Geleneksel üretim süreci:

Üretimde ilk adım, bağdan toplanan üzümün makinede sıkılarak şırasının çıkarılması. Ardından şıranın ekşiliğini almak ve tortusunu çöktürmek için içerisine özel pekmez toprağı ilave ediliyor. Kaynatma işleminden sonra kazanlar dinlenmeye bırakılıyor; dibine çöken toprağın üzerinde kalan duru şıra dikkatlice alınarak tavaya aktarılıyor. Bu aşamadan sonra şıra, odun ateşinde saatlerce kaynatılarak koyulaşıp pekmeze dönüşüyor. Süreç boyunca taşmayı önlemek için sürekli karıştırma gerekiyor.

Üreticilerin emek ve beklentileri:

Pekmez üreticilerinden Fatma Kara, 14 dönümlük bağlarında bu yıl yaklaşık 20 ton üzüm olduğunu, bunun yarısını yani 10 tonunu topladıklarını söyledi. Kara, "Üzümlerimizi makinede sıkarak şırasını çıkarıyoruz. Şıranın ekşiliğini alması ve daha iyi kıvam tutması için içerisine özel pekmez toprağı ilave ediyoruz. Toprak koymadan pekmez olmaz" ifadelerini kullandı. Üretim sürecinin hem fiziksel hem de zaman açısından ağır olduğunu belirten Kara, kalan üzümleri de pekmeze dönüştürmek için birkaç gün daha çalışmaları gerektiğini vurguladı.

Diğer üretici Mehmet Gökçe ise bu yıl üzüm fiyatlarının bekledikleri düzeyde olmadığını, üzümler dalında kalmaması için pekmez yapımına yöneldiklerini aktardı: "Üzüm para etmedi. Biz de üzümlerimizi değerlendirmek, emeğimizin boşa gitmesini önlemek için pekmez yapıyoruz."

Fiyatlandırma ve pazar beklentisi:

Üreticiler yaptıkları pekmezi kilogramı toptan 400 lira, perakende 500 lira civarında satmayı planlıyor. Ancak hem üretim maliyetleri hem de uzun emek gereksinimi, kazancın ne olacağı konusunda soru işaretleri oluşturuyor. Kara, "Çok zor ve meşakkatli bir iş. Bir sürü kazan, kepçe ve malzeme gerekiyor... bakalım yaptığımız pekmez kaç para edecek, emeğimizin karşılığını alabilecek miyiz? İnşallah kâr ederiz" diyerek belirsiz beklentilerini anlattı.

Kasım ayında devam eden bu geleneksel pekmez mesaisi, bağlarda kalan son üzümlerin işlenmesiyle tamamlanacak. Pekmez tavalarından yükselen dumanlar, ilçede bir yıllık emeğin reçetesi olarak görülüyor; üreticiler, hem geleneksel bilgiyi yaşatıyor hem de ekonomik olarak ürünlerini değerlendirmeye çalışıyor.

PEKMEZ TAVALARINDAN YÜKSELEN DUMANLAR, İLÇEDE BİR YILLIK EMEĞİN TATLI HİKÂYESİNİ YAŞATMAYA DEVAM EDİYOR.