Altın tüyleriyle parlayan ahal teke: türk kültürünün korunması gereken at mirası

Altın tüyleriyle parlayan Ahal Teke: türk kültürünün korunması gereken at mirası

Ankara'daki bir çiftlikte yetiştirilen Ahal Teke atları, güneş altında parlayan altın renkli tüyleri ve uzun mesafelerde gösterdikleri dayanıklılıkla dikkat çekiyor. At yetiştiriciliğiyle uzun yıllardır ilgilenen Özden Öten, 25 yıldır süren tecrübesiyle bu ırkın hem fiziksel hem de kültürel yönden önemine işaret ediyor.

Tarihi köken ve kültürdeki yeri:

Öten, Ahal Teke'nin Orta Asya'da Türkler tarafından ilk evcilleştirilen atlardan biri olduğunu belirterek, bu ırkın nadir ve saf bir yapıya sahip olduğunu vurguluyor. Öten'in sözleriyle: "Ahal Teke atları, dünya üzerindeki en nadir, en saf attır. Dünya üzerindeki at ırklarının ne yazık ki birçok karışım vardır ama Ahal Teke birkaç tane saf kan at ırkından biridir. Orta Asya’da Türklerin ilk evcilleştirdiği attır."

Atın Türk kültüründeki yerine de değinen Öten, atı sadece bir hayvan değil "yoldaş, arkadaş, dost" olarak tanımlıyor ve atla ilgili birçok örf ve adetlerin bu ilişkiden kaynaklandığını söylüyor.

Fiziksel özellikler ve karakter:

Ahal Teke'yi ayıran en belirgin fiziksel özellik, parlak ve genellikle altın tonunda olan tüyleri. Öten, "güneş ışığında atların tüylerinin parladığını" belirtiyor. Ayrıca bu ırkın uzun mesafe dayanıklılığı ve çevik yapısı sık sık vurgulanıyor; Öten'e göre bu özellikler Ahal Teke'yi diğer at ırklarından ayrı kılıyor.

Karakteri bakımından da farklılıkları bulunduğunu söyleyen yetiştirici, Ahal Teke'nin duygusal bir bağ kurulmadan kolay kabul etmediğini aktarıyor: "Ahal Teke'yi sevmek lazım. Ahal Teke ile bir gönül ilişkisi kurmak lazım, Ahal Teke ile dost olmak lazım. Herhangi bir at gibi bakamazsınız; duygusal bir ilişki kurmadan sizi kabul etmez."

Savaşlar ve soykırım iddiası:

Öten, Ahal Teke'nin dayanıklılığı nedeniyle tarihi süreçte hedef alındığını iddia ediyor ve bu konudaki sözlerini açıkça paylaşıyor: "Ahal Teke atını özelliği, çok uzun mesafelerde çok dayanıklı olması, manevra kabiliyetinin çok yüksek olmasıdır. Bu yüzden de savaş alanlarında Türk ırkının üstünlüğünü ortaya koyan bir at cinsidir. Dünya üzerinde soykırıma uğrayan tek at ırkıdır. İkinci Dünya Savaşı’nda Türkmenistan’daki muharebelerde Ruslar, Türkmenleri alt edemeyince Ahal-Teke’leri de sebep olarak görmüş ve Ahal-Teke’leri soykırıma uğratmışlardır."

Koruma çağrısı ve üretim önerileri:

Öten, Ahal Teke ırkının korunması gerektiğini vurgulayarak Türkmenistan'daki devlet korumasına dikkat çekiyor: "Şu anda Ahal-Teke’leri Türkmenistan’da Türkmen devleti, ciddi anlamda koruma altında tutuyor ve üretimlerini, saflığını korumaya çalışıyor." Türkiye'de de benzer adımlar atılarak, devlet kontrolünde üretim çiftlikleri kurularak melezleşmenin önlenebileceğini ve ırkın yaygınlaştırılabileceğini öneriyor.

Öten'in değerlendirmesinde Ahal Teke yalnızca yerel bir ırk değil, aynı zamanda "insanlık mirası" olarak korunması gereken bir değer olarak tanımlanıyor ve bu mirasın sürdürülmesi için iş birliği çağrısı yapılıyor.

Çiftlikteki Ahal Teke'ler, hem görünümleri hem de taşıdıkları kültürel anlamla ziyaretçilerin ilgisini çekmeye devam ediyor. Yetiştiriciler, bu nadir ırkın geleceğini güvenceye almak için koruma ve bilinçlendirme çalışmalarının önemine dikkat çekiyor.

ANKARA'DAKİ BİR AT ÇİFTLİĞİNDE BULUNAN AHAL TEKE ATLARI, GÜNEŞ IŞIĞINDA PARLAYAN ALTIN RENGİ TÜYLERİ VE DAYANIKLI YAPILARIYLA GÖZ KAMAŞTIRIYOR.