ameliyatla gelişen menopozun kalp sağlığı üzerindeki etkileri

Araştırmanın kapsamı ve temel bulgular:

JAMA Network Open'da yayımlanan uluslararası meta-analiz, 2.617.942 kadının verilerini içeren 36 sistematik derleme ve meta-analizi bir araya getirerek, iyatrojenik menopoz ile kardiyovasküler hastalıklar arasındaki bağı değerlendirdi. Çalışma, ameliyat veya medikal tedavi sonucu ani menopoz gelişen kadınlarda kalp sağlığı açısından anlamlı artışlar olduğunu ortaya koydu.

Medicana Sağlık Grubu ve Medicana International İzmir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Gültekin Koçun, analizde özellikle 45 yaş öncesi menopoza giren kadınlarda risk artışlarının dikkat çekici olduğunu belirtti: kardiyovasküler olay riskinde yaklaşık %25, koroner kalp hastalığında %48 ve inme riskinde %22 artış tespit edildi.

Östrojen kaybının damar sistemi üzerindeki etkisi:

Op. Dr. Koçun, doğal menopozun genellikle yıllara yayılan bir süreç olduğunu, oysa cerrahi müdahaleler veya kemoterapi, radyoterapi ve hormon baskılayıcı tedavilerin östrojen düzeylerini hızla düşürerek damar yapısını etkilediğini vurguladı. Bu ani kayıpla birlikte damar esnekliği azalabilir, iltihabi yanıtlar artabilir ve plak oluşumu hızlanabilir; sonuçta kalbi besleyen damarlarda bozulma görülebilir.

Cerrahi kararları ve organ koruyucu yaklaşımlar:

Uzman, iyi huylu nedenlerle yapılan girişimlerde rahim ve yumurtalık koruyucu cerrahilerin önceliklendirilmesinin hasta sağlığı açısından önemine dikkat çekti. Myom, polip veya kist gibi durumlarda organları koruyarak yapılan müdahalelerin mümkün olması halinde ameliyata bağlı menopozun önlenebileceğini belirtti. Bu yaklaşımın mümkün olmadığı durumlarda ise ortaya çıkan iyatrojenik menopoz tablosunun gecikmeden yönetilmesi gerektiğini söyledi.

Klinik takip ve erken müdahale önerileri:

Op. Dr. Koçun, menopoza girme nedeni hormona duyarlı bir kanser değilse ve hasta 45 yaşın altındaysa, kişiye özel hormon replasman tedavisinin değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Ayrıca menopoz sonrası dönemde hızla şu parametrelerin taranmasının önemine dikkat çekti: tansiyon, lipid profili ve açlık kan şekeri. Bu testlerin yanı sıra kardiyovasküler risk faktörlerinin sistematik takibi öneriliyor.

Uzman, tıbbi tedavilerin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayarak, yaşam tarzı değişikliklerinin riskleri azaltmada etkili olduğunu söyledi. Öneriler arasında Akdeniz tarzı beslenme, haftada en az 150 dakika aerobik egzersiz ve haftada 2 gün direnç antrenmanı, sigaradan uzak durma, stres yönetimi ve kilo kontrolü bulunuyor.

Ne değişmeli?

Çalışmanın klinik pratikteki çıkarımı, cerrahi ve medikal kararların verilirken menopoz sonrası kardiyovasküler risklerin de hesaba katılması gerektiği. Sağlık profesyonellerinin mümkün olan durumlarda organ koruyucu yöntemleri değerlendirmesi, ameliyat sonrası erken dönemde kardiyovasküler tarama ve uygun tedavi yaklaşımlarını hızla başlatması öneriliyor.

Sonuç olarak, iyatrojenik menopozun kalp sağlığı üzerinde belirgin etkileri olabileceği ve bu risklerin erken tanı, kişiselleştirilmiş tedavi ve yaşam tarzı müdahaleleriyle yönetilebileceği vurgulanıyor. Hastaların cerrahi veya medikal tedavi öncesinde bu riskler hakkında bilgilendirilmesi ve takip planlarının önceden hazırlanması önemli bir adım olarak öne çıkıyor.

GÜLTEKİN KOÇUN