Anadolu Selçuklu sultanlarının yüzleri dna ve anatomiyle yeniden canlandı
Araştırmanın kapsamı ve yöntemleri:
Kültür ve Turizm Bakanlığı onayıyla 2017 yılında başlatılan çalışma, Gazi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mutluhan Taş ve osteoarkeolog Emel Akpolat tarafından yürütüldü. Konya Alaeddin Camii avlusundaki hanedan türbesinden çıkarılan, beden bütünlüğü bozulmuş kemik kalıntıları önce tasnif edildi, ardından anatomik rekonstrüksiyon, antropolojik değerlendirme ve dna analizleriyle ele alındı. Yaklaşık altı yıl süren çalışmada kemiklerin birleştirilmesi, hastalık izlerinin saptanması ve akrabalık ilişkilerinin çözümlenmesi gibi çok disiplinli yaklaşımlar kullanıldı.
2. Kılıçarslan ve diğer tıbbi-biyoarkeolojik bulgular:
Analizler, hanedan üyelerine ilişkin hem fiziksel özellikleri hem de bazı sağlık verilerini ortaya koydu. Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri, tarihsel kaynaklarda kısa boylu olduğu öne sürülen 2. Kılıçarslan'ın kemik ölçümlerine göre yaklaşık 1 metre 83 santimetre uzunluğunda olduğunun belirlenmesi oldu; ilerleyen yaşta oluşan kemik deformasyonları ve kamburluk, çağdaş gözlemlerde daha kısa algılanmasına yol açmış olabilir. Ayrıca 1. Gıyaseddin Keyhüsrev ile ilgili Bizans kaynaklarındaki başının kesildiği anlatımlarına karşın, kemiklerde savaşta alınmış darbe izlerine işaret eden bulgular tespit edildi. 2. Gıyaseddin Keyhüsrev'in kafatasında ise romatoid artritle ilişkilendirilebilecek değişiklikler saptandı. Genetik incelemeler, hanedan içindeki soy ilişkileri ve bazı kalıtsal rahatsızlıklara dair veriler de sağladı.
Sergi, silikon heykeller ve ziyaretçi izlenimleri:
Bilimsel veriler ışığında hazırlanan toplam 17 silikon heykelden 12'si padişahları temsil ediyor. Sergide yer alan isimler arasında 1. Kılıçarslan, Şahinşah Melikşah, 1. Rükneddin Mesud, 2. Kılıçarslan, 2. Rükneddin Süleyman Şah, 3. Kılıçarslan, 1. Gıyaseddin Keyhüsrev, 1. Alaeddin Keykubat, 2. Gıyaseddin Keyhüsrev, 4. Kılıçarslan, 3. Gıyaseddin Keyhüsrev ve 2. Gıyaseddin Mesud bulunuyor. İstanbul Rami Kütüphanesi sergi salonunda açılan Türkiye Selçuklu Hanedan Sergisi, Konya'dan getirilen kalıntılar ve bilimsel rekonstrüksiyonlarla ziyaretçilere dönemin görünümünü somut bir biçimde sunuyor. Sergi ücretsiz olup 31 Aralık 2026 tarihine kadar gezilebilecek.
Ziyaretçiler çalışmanın bilimsel boyutuna ve silikon heykellerin gerçekçiliğine vurgu yapıyor; dönem kıyafetlerinin titizlikle hazırlandığı, yüz ifadelerinin ve anatomik ayrıntıların görsel olarak güçlü bir bağ kurduğu belirtiliyor. Çalışma, hem akademik açıdan hanedan üyelerinin biyografik ve tıbbi verilerinin anlaşılmasına katkı sağlıyor hem de geniş kitlelerde tarih bilincini canlı tutan bir sergileme örneği oluşturuyor.
ANADOLU SELÇUKLU DEVLETİ’NE HÜKMEDEN SULTANLARIN VE HANEDAN ÜYELERİNİN YÜZYILLAR ÖNCEKİ YÜZ VE BEDEN ÖZELLİKLERİ, BİLİMSEL ÇALIŞMALARLA YENİDEN ORTAYA ÇIKARILDI.