Anne karnında tespit edilen kist ve tümörlerde artış: erken tanı ve merkezde doğum hayati önemde
Anne karnında kist ve tümör tespitlerinde artış ve uzman uyarısı
Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Tıp Fakültesi verilerine göre, Trabzon'da son 5 yılda yaklaşık 18–20 bebekte karın içi yerleşimli kist ve tümör saptandı. KTÜ Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Mustafa İmamoğlu, bu lezyonların bir kısmının anne karnında tanı aldığını ve doğru yönetimin hayati önem taşıdığını vurguladı.
Uzmanlar, bu kitlelerin iyi huylu ve kötü huylu tiplerinin bulunduğunu; görülme sıklığının bazı kaynaklarda yaklaşık yüz binde yedi oranında bildirildiğini belirtiyor. Çocuklarda en sık gözlenen lezyonlar arasında anne karnından kaynaklanan teratomlar ve sinir hücresi kaynaklı tümörler yer alırken, karaciğer ve böbrek kaynaklı tümörler de görülebiliyor.
Tanı süreci ve görüntüleme:
Prof. Dr. İmamoğlu, 'Yeni doğan dönemini aslında anne karnının bir devamı olarak kabul ediyoruz' diyerek en sık karşılaşılan sorunların anne karnındaki gelişim sürecine bağlı olduğunu aktardı. Bebeklerde kist ve tümörler sıklıkla gebeliğin son birkaç ayında ultrason ile tespit edilebiliyor; daha karmaşık olgularda anne karnına MR gibi ileri görüntüleme yöntemleri de uygulanıyor.
Perinatoloji birimiyle yakın iş birliği içinde yürütülen izlemde, kistin çoğunlukla bağırsak kaynaklı ve iyi huylu olduğu; daha az sıklıkla böbrek kaynaklı olabileceği kaydedildi. Tanı koyma ve izlemde teknolojik tetkiklerin artması, vakaların daha sık fark edilmesine katkı sağladı.
Tedavi, ameliyat ve sağlık altyapısının önemi:
İmamoğlu, kötü huylu tümörlerin doğumdan sonra genellikle kısa süre içinde cerrahi müdahale gerektirdiğini; bazen bir ay, nadiren bir–iki–üç ay içinde ameliyat yapılması gerektiğini belirtti. Bu nedenle anne karnında sorun saptanan gebelere, 'mutlaka bir yoğun bakımın ve bir çocuk cerrahının olduğu yerde doğum yapmalısınız' uyarısı yapılıyor. Doğumda ekip hazır bulunarak bebeğin hemen yoğun bakıma alınması ve gerekli tetkiklerle hızlıca yönlendirilmesi tedavi başarısını artırıyor.
KTÜ'de son dönemde ameliyat edilen bir böbrek kaynaklı kötü huylu tümör vakasında tümörün erken tanı ve takiple tamamen çıkarılmasının çocuğun yaşamını kurtardığı örnek olarak verildi. Uzmanlar, doğru doğum yeri seçimi, zamanında cerrahi müdahale ve sonrasındaki yoğun bakım desteğinin sonuçları doğrudan etkilediğini vurguluyor.
İmamoğlu ayrıca, doğal yolla gebeliklerin azalması, gebeliklerin ileri yaşa kayması, çevresel etkenler ve genetik faktörlerin etkili olduğunu; aynı zamanda tanısal teknolojinin ve uzmanlık alanlarının derinleşmesinin vakaları daha sık görünür kıldığını ifade etti.
Son olarak, alanın insan kaynağı ve altyapı ihtiyacına dikkat çekildi: devletin yeni doğan yoğun bakım ünitelerine, cerrahi altyapıya, teknolojiye ve uzman yetiştirmeye yatırım yapması gerektiği; çünkü çocuk cerrahisinin tercih edilmeyen dallar arasında yer aldığı ve uzman sayısının azaldığı belirtildi. Uzmanlar, uygun yönlendirme ve yeterli kaynak sağlandığında doğuştan veya anne karnından kaynaklanan bu sorunların büyük çoğunluğunun başarılı şekilde yönetilebileceğini belirtiyor.
Anne karnında kanser vakalarında artış: Trabzon'da son 5 yılda yaklaşık 20 bebekte anne karnında kist ve tümör vakası tespit edildi