Ana Sayfa

antalya'da çözüm odaklı müzakere: örtü karar taslağı ve uygulanabilir hedefler

Giriş: Okuma: ~4 dk Editör: Berk Doğan
Paylaş
COP31'de Murat Kurum, Paris Anlaşması'na bağlılığı ve uygulamaya odaklı örtü karar taslağını açıkladı; hedefler arasında 35'e35, uyum finansmanı ve Antalya Mutabakatı bulunuyor.

antalyada sonuç odaklı müzakere:

Antalya'da devam eden Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31'inci Taraflar Konferansı'nda (COP31) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından yeni örtü karar taslağı paylaşıldı. Taslak, Paris Anlaşması'nın 1,5 derece hedefine bağlılığı teyit ederken uygulamaya dönük somut çağrılar ve zaman çizelgeleri içeriyor. Kurum, tarafların uzlaşması halinde metni yarın genel kurulda ilan etmeyi ve böylece 'Antalya Mutabakatı'nı' dünyaya duyurmayı hedeflediklerini belirtti.

Basın toplantısına COP31 Müzakereler Başkanı ve Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen ile UNFCCC İcra Sekreteri Simon Stiell de katıldı. Kurum, taslağın henüz nihai şekline kavuşmadığını ancak günlerdir süren müzakere ve teknik çalışmalardan çıkan görüşlerin metne yansıtıldığını söyledi.

taslağın ana hedefleri:

Taslak, Paris Anlaşması'na güçlü bağlılıkla birlikte birkaç kilit hedef ortaya koyuyor. Bunların başında enerji dönüşümüne ilişkin küresel elektrifikasyon çağrısı geliyor: nihai enerji tüketiminde elektriğin payının 2035 yılına kadar yüzde 35'e çıkarılması, bilinen adıyla '35'e35'. Taslak ayrıca 2030 yılına kadar küresel yenilenebilir enerji kapasitesinin üç katına çıkarılmasını ve enerji verimliliğinde yıllık iyileşme hızının iki katına yükseltilmesini öneriyor.

Kurum, 167 tarafın yeni ulusal katkı beyanı sunmasının önemli bir ilerleme olduğuna dikkat çekti ve 1,5 derece hedefinin korunmasını 'hayatı korumak' şeklinde tanımladı; bu hedefin gıda üretimi, kıyı şehirlerinin korunması, su kaynakları ve çocukların güvenliği açısından hayati olduğunu vurguladı.

uyum finansmanı ve uygulama mekanizmaları:

Kararda uyum finansmanının artırılması da öncelikler arasında yer alıyor. Kurum, uyum finansmanının 2035 yılına kadar en az üç katına çıkarılması çağrısını desteklediklerini belirtti ve kaynakların zamanında ulaşmasının önemini vurguladı. Bu amaçla 'Antalya'dan Addis Ababa'ya Uyum ve Dayanıklılık Finansmanı Yol Haritası' önerisi ortaya kondu; yol haritası taahhütleri ihtiyaçlarla buluşturmayı hedefliyor. Başlangıç yılı konusunda tartışmaların sürdüğü, sekretaryanın bilimsel veriye dayalı analiz yapacağı kaydedildi.

Kurum, uygulamaya geçilemeyen proje eksikliğinin finansmanı etkin kullanamamanın ana sebeplerinden biri olduğunu söyledi ve bu probleme yanıt olarak 'İklim Uygulama Köprüsü' mekanizmasını başlattıklarını duyurdu. Yerel yönetimlerin kapasitesini güçlendirmeye yönelik Sürdürülebilir Kentsel Dirençlilik Finansman Faaliyeti (SURFF) gibi girişimler, doğru proje geliştirme ve finansmanı yönetme amacına hizmet edecek.

uygulama farkı ve beklenen etkiler:

Bakan Kurum, hedeflerle uygulama arasındaki boşluğun kapatılmasının COP31'in ana gündemi olduğunu belirtti. Kurum, Antalya Mutabakatı ve örtü karar uygulanırsa mevcut emisyonlarda yaklaşık yüzde 30 azalmanın mümkün olabileceğini söyledi. Bu çerçevede, emisyon azaltımı ve uyum çalışmaları arasındaki dengeyi sağlayacak somut uygulamalar öncelik taşıyor.

Fosil yakıtlar konusundaki eleştirilere de yanıt veren Kurum, COP28'de fosil yakıtlardan uzaklaşma yönünde karar alındığını hatırlatarak 35'e35 hedefinin bu doğrultuda ilerlemeyi gerektirdiğini belirtti. Her ülkenin kalkınma koşullarına saygı gösterilerek, gerçekçi ve uygulanabilir çözümlerle ilerlenmesi gerektiğini vurguladı.

sektörel ve bölgesel adımlar:

Endüstriyel ölçekte zorluğu olan alanlarda karbon yakalama, kullanma ve depolama teknolojilerine yer verildiği belirtilirken, metan emisyonlarının azaltılması, Sıfır Atık programları ve döngüsel ekonomi yaklaşımları da karar taslağında yer aldı. Türkiye'nin 2040 yılına kadar hedeflediği 1,5 milyar metreküp biyometan üretimi deklarasyonu da bu bağlamda öne çıkarıldı.

Ayrıca dağlık alanlar, buzullar, okyanuslar ve kırılgan ekosistemlerin korunması için bilimsel iş birliğinin güçlendirilmesi, iklim gözlemleri ve yerel uyum çalışmalarının birlikte yürütülmesi taahhüt edildi. Kurum, erken uyarı sistemleri hedefine destek verildiğini; herkesin 2027 yılına kadar bu sistemlerin koruması altına alınması gerektiğini söyledi.

uluslararası iş birliği ve yatırımlar:

Finansman ve yatırım cephesinde Kurum, Türkiye'nin Çin ile 7 bin megavat, Suudi Arabistan ile 3 bin megavat olmak üzere toplamda yaklaşık 10 bin megavatlık yenilenebilir enerji iş birliği içinde olduğunu aktardı. Yenilenebilir enerji maliyetlerinin düştüğüne dikkat çekerek bunun ekonomik fırsat ve rekabet avantajı sunduğunu belirtti.

COP31 Müzakereler Başkanı Chris Bowen, taslağın müzakere sürecinde temel teşkil edeceğini; çok taraflılığa ve Paris Anlaşması'na bağlılığın güçlü biçimde yer aldığını söyledi. UNFCCC İcra Sekreteri Simon Stiell ise hızın belirleyici olduğunu; Belém'den uygulama dönemine geçildiğini ve artık kaybedecek zaman olmadığını vurguladı.

Basın toplantısının sonunda Kurum, tarafların kaygılarını dinlemeye ve siyasi iradenin gerektiği alanlarda çözüm seçenekleri sunmaya devam edeceklerini belirtti. Temel mesaj, müzakereler uzlaşmaya varana kadar sürecek ve 'çözüm çıkmadan masadan kalkılmayacak' şeklinde özetlendi; amaç COP31'i uygulanabilir kararlar ve eylem planlarıyla tamamlamak.

ANTALYA'DA DEVAM EDEN COP31'DE YENİ ÖRTÜ KARAR TASLAĞINI AÇIKLAYAN ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANI MURAT KURUM, PARİS ANLAŞMASI'NIN 1,5 DERECE HEDEFİNE BAĞLILIKLARINI YİNELEYEREK, ANTALYA MUTABAKATI'NI YARIN GENEL KURULDA İLAN ETMEYİ HEDEFLEDİKLERİNİ SÖYLEDİ.

Sayfada yer alan bilgiler tavsiye niteliği taşımayıp yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırımcı profilinize uymayabilir.

Berk Doğan — Dijital Ekonomi Editörü
Editör: Berk Doğan