Antalya'da uygulamaya geçen iklim zirvesi: COP31 başlıyor

COP31 nerede ve kimler katılıyor:

BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin (UNFCCC) 31. Taraflar Konferansı COP31, yarın Antalya COP31 Alanı'nda başlıyor. Konferansa sözleşmeye taraf 196 ülke ve Avrupa Birliği katılıyor; Türkiye bu toplantıya ilk kez ev sahipliği yapıyor. Organizasyon 12 gün sürecek ve Mavi Bölge ile Yeşil Bölge olmak üzere toplam 1 milyon 100 bin metrekarelik alanda düzenlendi.

Mavi Bölge, resmî müzakerelerin yürütüleceği ve devlet başkanlarıyla bakanların yer alacağı Birleşmiş Milletler yetkili alanı olarak planlandı. Yeşil Bölge ise ev sahibi ülkenin koordinasyonunda, özel sektör, akademi ve sivil toplumun uygulamaları sergileyeceği alan olacak. Zirvede Mavi Bölge'de delegasyonlarla birlikte yaklaşık 100 bin ziyaretçi, Yeşil Bölge'de ise yaklaşık 1,5 milyon ziyaretçi öngörülüyor.

Liderler zirvesi ve katılım yoğunluğu:

Mavi Bölge'de 11-12 Kasım tarihlerinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ev sahipliğinde düzenlenecek Liderler Zirvesi'ne bugüne kadar 102 ülkeden lider ile 300'den fazla bakan katılım bildirildi. COP31 alanı için 160 onaylı pavilyon ve 90 onaylı delegasyon ofisi başvurusu alındı. Birleşmiş Milletler, UNDP, Avrupa Komisyonu, Dünya Bankası ve diğer uluslararası kuruluşlar lider düzeyinde zirvede temsil edilecek.

Mavi Bölge mekan isimleri ve düzen:

Mavi Bölge'nin en büyük genel kurul salonuna Anadolu ismi verildi; bu salon 1.794 kişilik kapasiteye sahip. Diğer salonlar arasında Akdeniz Genel Kurul Salonu (828 kişilik) ile Antalya Salonu bulunuyor. Basın salonlarından biri Mevlâna Basın Toplantısı Salonu, diğeri ise Yunus Emre adını taşıyor. Toplantı odaları ve yan alanlar, Selimiye'den Göbeklitepe'ye, Kapadokya'dan Pamukkale'ye uzanan Türkiye'nin kültürel ve coğrafi isimleriyle tasarlandı.

Uygulama COP'u vizyonu ve eylem gündemi:

Türkiye, COP31'in Başkanlığını Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum aracılığıyla yürütüyor ve konferansı teknik bir organizasyonun ötesinde "Uygulama COP'u" vizyonuyla somut eylemleri teşvik etme fırsatı olarak görüyor. COP31 Başkanlığı, Bonn İklim Değişikliği Konferansı'nda paylaşılan eylem gündemiyle 10 öncelikli alan ve 2035 için 6 küresel hedef belirledi.

10 öncelikli alan arasında Sıfır Atık, Temiz Enerji Dönüşümü/Elektrifikasyon, Gıda Güvenliği, İklim Dirençli Şehirler, Yeşil Sanayileşme, Gençlik ve Eğitim, Okyanuslar ve Denizler ile Sağlık Sistemleri yer alıyor. Bu başlıklar, müzakerelerin uygulamaya taşınması ve finansmana erişimin hızlanması amaçlarıyla biçimlendirildi.

2035 hedefleri öne çıkanlar:

COP31 Başkanlığı'nın açıkladığı hedefler arasında 2035'e kadar küresel elektrifikasyon oranının yüzde 35'e çıkarılması, atık artışının yarıya indirilmesi, bina sektöründe enerji yoğunluğunun en az yüzde 25 azaltılması ve üretimde döngüsel malzeme kullanım oranının en az yüzde 15'e çıkarılması bulunuyor. Ayrıca İklim Uygulama Köprüsü (BRIDGE) mekanizmasıyla Ulusal Katkı Beyanları'nın uygulanmasının hızlandırılması ve yatırım yapılabilir proje portföylerinin desteklenmesi hedefleniyor.

Yeşil Bölge: uygulama sergileri, kültür ve erişilebilirlik:

Yeşil Bölge, Türkiye'nin uygulamaya dönük projelerini dünyaya gösterdiği alan olacak. Burada 582 bin metrekarelik alanda Sıfır Atık Uygulama ve Atölye Merkezi, Sıfır Atık Müzesi ve yerel uygulama köyleri ziyaretçilere sunulacak. Yeşil Bölge'de ayrıca COP31 kapsamında planlanan 12 tematik gün şöyle sıralanıyor: 9 Kasım Gıda, Tarım ve Sağlık; 10 Kasım Enerji ve Ulaştırma; 11 Kasım Sıfır Atık; 12 Kasım Dayanıklı Şehirler ve Yapılı Çevre; 13 Kasım Finans ve Ticaret; 14 Kasım Çocuklar, Gençlik, Eğitim ve Beceriler; 15 Kasım Antalya'da Bir Nefes; 16 Kasım Sanayi, Bilim ve Teknoloji; 17 Kasım Okyanus, Denizler, Doğa ve Arazi Kullanımı - Rio Sinerjisi; 18 Kasım İnsani ve Sosyal Kalkınma; 19 Kasım İmece: Uygulamanın Güçlendirilmesi; 20 Kasım Nihai Müzakereler ve Finansman ve Teşvikler Günü.

Yeşil Bölge'nin en büyük salonuna, Türkiye'nin Filistin hassasiyeti gözetilerek Gazze Salonu adı verildi; bu salon 5 bin kişilik kapasiteyle halka açık etkinliklere ev sahipliği yapacak. Yeşil Bölge'de ayrıca Türk-İslam dünyası ve kültürel isimlerin yer aldığı salonlar bulunuyor; örneğin Aziz Sancar, Mehmet Akif Ersoy, Hacı Bektaş Veli, Afet İnan gibi isimler salon isimlendirmelerinde yer aldı.

Sıfır Atık uygulamaları ve gençlere yönelik alanlar:

Sıfır Atık yaklaşımı COP31'de program başlığı olmanın ötesinde organizasyonun işleyiş biçimi olarak benimsendi. Mavi Bölge'deki 10 bin metrekarelik Zaman Tüneli ve Sıfır Atık Müzesi ile Yeşil Bölge'deki uygulama merkezleri, atığın azaltılması, ayrıştırılması ve döngüsel ekonomi uygulamalarını sahada gösterecek. Ayrıca Solak Köyü, Demirciler Köyü ve Ormana Köyü 'Sıfır Atık Köyü' olarak ziyaretçilere örnek uygulamalar sunacak. Yeşil Bölge'de çocuk ve gençlere ayrılmış 'Çocuk Adası' ve AFAD, Kızılay ile diğer kurumların mobil atölyeleri yer alacak.

Sürdürülebilirlik, erişilebilirlik ve yerel ekonomi:

COP31, ISO 20121 standartları doğrultusunda düşük emisyonlu ulaşım, su ve enerji verimliliği, karbon dengeleme ve Sıfır Atık uygulamalarıyla sürdürülebilir bir etkinlik olarak düzenleniyor. "Kimseyi geride bırakmama" ilkesi kapsamında engelsiz alan tasarımı, 35 işaret dili tercümanı, sesli yönlendirme ve gerçek zamanlı altyazı desteği gibi kapsamlı erişilebilirlik önlemleri hayata geçirildi.

Yeme-içme altyapısında 22 restoran, 85 kiosk ve otomatlar bulunacak; sunulan ürünlerin %51'i 80 km yarıçapından temin edilecek, bölgesel ürün oranı %70'in üzerinde, yerel ürün oranı ise %90'ın üzerinde planlandı. Menülerde helal, vegan, vejetaryen, glütensiz ve diğer özel ihtiyaçlar gözetilecek; bu yaklaşım Antalya ve çevresindeki üreticileri desteklemeyi ve uzun mesafeli taşımanın yarattığı karbon yükünü azaltmayı amaçlıyor.

Kültür, sanat ve deneyim alanları:

COP31 alanı aynı zamanda COPArt Projesi kapsamında açık ve kapalı galerilere, enstalasyonlara ve performanslara açılacak. 'COPArt: Hâlâ Mümkün / Still Possible' teması altında sanat ve kültür programları iklim farkındalığını geniş kitlelere taşımayı hedefliyor. Yeşil Bölge'deki Anadolu Bahçesi ile '7 Bölge 7 Mutfak' yaklaşımı (Akdeniz, Gaziantep, Kayseri, Sıfır Atık, Türk Dünyası, Konya, Karadeniz) Türkiye'nin gastronomi mirasını ve sürdürülebilir mutfak uygulamalarını sergileyecek.

Sonuç olarak COP31, müzakere salonlarında küresel politikaların şekillendiği Mavi Bölge ile uygulamaların ve toplumsal katılımın sergilendiği Yeşil Bölge arasında kurduğu dengeyle, Türkiye'nin "Uygulama COP'u" vizyonunu dünya gündemine taşıma hedefiyle kapılarını açıyor.

ANTALYA COP31 ALANI