Atalan'da hasat ve pekmez geleneksel yöntemlerle hayat buluyor
Atalan'da bağ bozumu ve pekmez yapımı:
Yozgat’ın Saraykent ilçesine bağlı Atalan Mahallesi’nde bahar aylarında başlayan bağ mesaisi, sonbaharın gelmesiyle birlikte hasat ve pekmez üretimine dönüştü. Bölgeye özgü Hasanoğlan çeşidi üzümlerinin toplanmasından sofraya ulaşmasına kadar olan süreç, geleneksel yöntemlerle ve yoğun emekle yürütülüyor.
Üretim süreci ve geleneksel uygulamalar:
Bağlardan özenle toplanan üzümler, ilk aşamada pekmez toprağı üzerine serilerek eziliyor. Ezme işlemi sırasında çizmeler giyilerek basınç uygulanıyor ve üzüm suyu çıkarılıyor. Elde edilen üzüm şırası, geleneksel tandırların üzerine kurulan büyük kazanlara alınarak saatlerce kaynatılıyor. Bu aşamada amaç, katkısız ve doğal bir pekmez elde etmek; uzun kaynatma süreci şıranın koyulaşıp aromalarını yoğunlaştırmasını sağlıyor.
Üretimde kullanılan yöntemler nesiller boyunca aktarılmış pratikleri içeriyor: bağdan toplama, ezme, süzme ve uzun kaynatma. Bu akış sayesinde bölgeye özgü lezzet ve kıvam korunuyor; nihai ürün hem ailelerin kışlık ihtiyacını karşılıyor hem de yöresel bir ürün olarak satılıyor.
Üreticilerin emeği ve ekonomik yansıması:
Uzun yıllardır bağcılıkla uğraşan Mahmut Cengizer, bahardan beri titizlikle baktıkları bağlarda hasat döneminin sonuna geldiklerini belirtiyor. Cengizer, üretimin hem aile bütçelerine katkı sağladığını hem de geleneksel lezzetleri yaşatmaya vesile olduğunu vurguluyor: "Şimdi artık üzüm toplama zamanımız geldi. Ürünlerimizin bir kısmını sattık, kalan fazlasını ise pekmez yapıyoruz. İsteyen vatandaşlarımızın ihtiyacını karşılamaya çalışarak bütçemize katkıda bulunuyoruz. Bu işle uğraşmak mükemmel bir duygu; emeğimizin karşılığı az da olsa çıkıyor."
Cengizer ayrıca hasat takvimine ilişkin şunları aktarıyor: "Baharda başlayan çalışmalar Ekim ayına kadar aralıksız sürdü. Artık kışa döndük, yavaş yavaş bağlar sararıyor. Hasadımızın sona ermesine az kaldı, yaklaşık bir hafta sonra tamamen bitecek. Bir miktar ürünü bıraktık, bir hafta sonra tekrar toplayacağız."
Hasanoğlan üzümünün özellikleri:
Yörede yetiştirilen üzüm türü Hasanoğlan adıyla biliniyor. Cengizer, bu üzümün Kahramanmaraş’ın meşhur "kabarcık" üzümüne benzer olduğunu ancak kabuğunun ondan biraz daha ince olduğunu ifade ediyor. İnce kabuk yapısı ve lezzeti nedeniyle Hasanoğlan pekmezi yörede beğeniliyor; üreticiler bu pekmezi hem kendi ihtiyaçları için saklıyor hem de satıyor.
Atalan’daki bağ bozumu ve pekmez yapımı, geleneksel tarım pratiklerinin sürdürülebilirliğini ve yerel ekonomiye katkısını ortaya koyuyor. Üreticilerin yıllarca sürdürdükleri bu çalışma, hem kültürel mirasın korunmasına hem de sofra lezzetlerinin yaşatılmasına hizmet ediyor. "Yiyenlere afiyet şeker olsun" sözleri, bu emeğin ve çıkan lezzetin en yalın ifadesi olarak öne çıkıyor.
Yozgat'ta bağ bozumu heyecanı pekmez yolculuğuna uzandı