Atıklardan gelinliğe dönüşen atölye Cizre'de kadınlara iş veriyor
Cizre'de atıklardan tasarıma: atölye, istihdam ve sürdürülebilirlik
Şırnak’ın Cizre ilçesinde yaşayan üç çocuk annesi İmran Bilgiç, annesinden öğrendiği terzilik geleneğini modern bir girişime dönüştürdü. Yaklaşık 3 yıl önce kendi işini kuran Bilgiç, ilçedeki terzilerden topladığı kullanım dışı kumaşların üzerindeki boncuk ve motifleri tek tek ayrıştırarak yeniden değerlendirmeye başladı. Bu yaklaşım hem geri dönüşüme katkı sundu hem de yerel ekonomiye istihdam sağlayan bir modele dönüştü.
Atölye ve istihdam:
Bilgiç, çalışmalarını 500 metrekarelik atölyede sürdürüyor. Atölyede toplam 15 kişi çalışıyor ve bunların 14'ü kadındır. İlk adımda kaftan üretimiyle başlayan süreç, zamanla gelinlik ve nişan elbiselerine uzandı. Bilgiç, süreçte hiçbir kurumdan destek almadığını, atıkları toplayıp ayrıştırdığını ve ekibiyle birlikte motifleri temizleyip yeniden kullanıma hazırladıklarını söylüyor. Bu yöntemle hem maliyetleri düşürüyor hem de çevresel atıkları azaltıyor.
Tasarım süreci ve hikâye anlatımı:
Bilgiç, eski parçalardan ürettiği gelinlikleri sadece bir elbise olarak görmüyor; her parçanın arkasında bir hikâye olduğuna inanıyor. Yandaki gelinlik örneğini 'yarım kalmış kadınları, yarım hayalleri anlatan gelinlik' olarak tanımlayan Bilgiç, motiflerin ve boncukların yarım oluşunun bile tasarımda bütün bir anlatıma dönüştüğünü aktarıyor. Atölyede motifler tek tek çıkartılıyor, yıkanıyor, temizleniyor ve yeni tasarımlarda yeniden hayat buluyor.
Başlangıçta kalıp ve eğitim eksikliği nedeniyle zorluklar yaşadıklarını anlatan Bilgiç, kalıp temin edildikten sonra üretimin hızlandığını, kaftanlardan sonra gelinliğe yöneldiklerini belirtiyor. Şu ana kadar yaptıkları ürünlerden 3 gelinliği yurt dışına gönderdiklerini ve daha fazla ülkeye açılma hedefleri olduğunu ifade ediyor.
Bilgiç, kadın istihdamının toplum üzerindeki etkisine dikkat çekerek 'Bana göre kadın güçlenirse ev güçlenir, ev güçlenirse toplum güçlenir' diyor ve gençlerin kendi memleketlerinde çalışabilmeleri için bu tür girişimlere yerel desteklerin önemli olduğunu vurguluyor.
Atölyede çalışanlardan Esma Arıkan ise girişimin toplumsal etkisini özetliyor: 'İmren Hanım'ın atölye açtığını duydum ve ben de ona katılmak istedim. Burada yarım kalan hayalleri tamamladık. Atık malzemeleri temizleyip kestik, diktik, yepyeni ürünler olarak müşterilerimize sunuyoruz. Her gelinliğimizin ayrı bir hikâyesi var.'
Bilgiç'in çalışması, yerel kaynakları değerlendiren, kadın emeğini merkeze koyan ve sürdürülebilir üretimi önceliklendiren bir modelin örneği olarak öne çıkıyor. Hem ekonomik hem de çevresel kazanımlar hedefleyen atölye, Cizre'de benzer girişimlerin artmasına da ilham veriyor.
ŞIRNAK'IN CİZRE İLÇESİNDE YAŞAYAN ÜÇ ÇOCUK ANNESİ İMRAN BİLGİÇ, ANNESİNDEN ALDIĞI İLHAMLA 3 YIL ÖNCE KENDİ İŞİNİ KURARAK, ATIL DURUMDAKİ MALZEMELERİ ÖZEL TASARIMLARLA GELİNLİĞE DÖNÜŞTÜRÜYOR.