Avrupa kendi inisiyatifini almalı, Macron Ukrayna desteğini vurguladı
Macron'un çağrısı:
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 9. Avrupa Siyasi Topluluğu Zirvesi öncesi yaptığı açıklamada Avrupa ülkelerinin Ukrayna'ya verilen desteğin somut aktörleri olduğunu vurguladı. Abu Dabi'de ABD arabuluculuğunda yapılan barış görüşmelerinin ardından, Avrupa'nın müzakerelerde nasıl temsil edileceği tartışmasına temas eden Macron, Avrupa'nın önce ortak bir vizyon ve yön belirlemesi gerektiğini söyledi.
Macron, Gönüllüler Koalisyonu'na işaret ederek, zirveye katılan ülkelerin muhtemelen bu koalisyona yapılan katkıların yüzde 80-90'ını sağladığını kaydetti. Konuşmasında, "Avrupalılar olmadan Ukrayna'ya destek yok" ifadesini kullanarak, Avrupa'nın lojistik, kabiliyet ve finansal desteğin merkezinde olduğunu belirtti. Macron ayrıca, "Ukrayna'yı destekleyenler biziz. Bu direniş savaşında onlara yardım edenler biziz. Artık ABD desteği yok" diyerek transatlantik desteğin mevcut düzeyine dikkat çekti.
Güvenlik vurgusu ve bomba ihbarları:
Macron, Avrupa'da okullara, medya kuruluşlarına ve uçaklara yönelik yapılan bomba ihbarlarının sorumlularına ilişkin sorulara da yanıt verdi. Şu anda elinde ihbarları belirli bir tarafa atfetmeye yetebilecek deliller olmadığını belirten Macron, "İhbarların arkasında yabancı güçlerin bulunduğunu söyleyemeyiz" dedi. Bu açıklama, Avrupa iç güvenliğiyle ilgili belirsizliklerin ve dikkatli değerlendirmenin altını çiziyor.
Macron, Rusya ile görüşme ihtimaline ilişkin olarak ise güven çağrısında bulunmadığını, esas hedefin Ukrayna ile birlikte yapılanların sürdürülmesi olduğunu söyledi ve Ukrayna desteğinin açıkça devam ettirilmesi gerektiğini vurguladı.
Görüşmelerde temsil ve AB'nin tutumu:
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, ABD'li müzakereciler Jared Kushner ile Steve Witkoff'un Moskova ziyaretine ilişkin olarak, beklentisinin Rusya'nın ortak görüşmelere razı olması yönünde olduğunu söyledi. Merz, "Masada Ukrayna, Avrupalılar, ABD ve elbette Rusya olmalı" diyerek görüşmelerde tüm tarafların bulunmasının önemine işaret etti.
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ise zirvede gündemin yoğun olduğunu, ancak herkesin aklındaki ana meselenin Rusya-Ukrayna görüşmeleri olduğunu belirtti. Kallas, Rus tarafında şu aşamada herhangi bir iyi niyet görülmediğini ifade ederek önceliğin önce ateşkes sağlanması, ardından barış anlaşması görüşülmesi gerektiğini söyledi. Kallas ayrıca Avrupa adına müzakereleri kimin yürüteceğine dair soruya, güvenlik meselelerinde Avrupa'yı temsil edenlerin Antonio Costa ve Yüksek Temsilci olduğunu hatırlattı ve Haziran 2024'te üzerinde anlaşmaya varılan mutabakatlara bağlı kalınması gerektiğini vurguladı.
Diğer liderlerin açıklamaları:
Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, Dublin'de kendisine yönelik yumurtalı protesto ve Jared Kushner ile ilişkileri hakkındaki soruları yanıtladı. Rama, protestoyu hukuk çerçevesinde ele alınması gereken bir vaka olarak nitelendirdi ve Kushner ile ticari bir ilişki olmadığını, bir ada satışının söz konusu olmadığını, üç yıldır süren görüşmelerin henüz bir anlaşmaya dönüşmediğini belirtti.
Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev ise Avrupa'nın enerji güvenliği bağlamında Azerbaycan ile iş birliğini genişleterek Yeşil Enerji Koridoru projesini önemsediklerini söyledi. Radev, COP31'deki gelişmelere atıf yaparak Bakü ile iş birliğinin derinleştiğini ve Azerbaycan'dan Avrupa'ya daha fazla gaz sağlanmasının memnuniyet verici olacağını ifade etti.
Zirve öncesindeki bu açıklamalar, Avrupa içinde Ukrayna desteğinin hangi aktörler tarafından şekillendirildiği, Rusya ile olası müzakerelerde Avrupa'nın rolünün nasıl olacağı ve güvenlik-enerji gibi alanlarda atılacak adımların önemini ortaya koyuyor. Liderler arasındaki ortak nokta, önceliğin ateşkese ve sivillerin korunmasına verilmesi; ardından ise Avrupa'nın kendi güvenliğini tanımlama kapasitesini güçlendirmesi gerektiği yönünde birleşiyor.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 9. Avrupa Siyasi Topluluğu Zirvesi öncesinde basına yaptığı açıklamada, "Avrupalılar olmadan Ukrayna’ya destek yok. Ukrayna’yı destekleyenler biziz. Bu direniş savaşında onlara yardım edenler biziz. Artık ABD desteği yok" dedi.