Avrupa'nın güvenlik hattı: AB arabulucu değil, Ukrayna'nın yanında
Toplantının çerçevesi ve katılımcılar:
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Polonya Dışişleri Bakanı Radoslaw Sikorski ve Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha Varşova'da ortak bir basın açıklaması düzenledi. Toplantı, Baltık Denizi Devletleri Konseyi zirvesinin hemen ardından gerçekleşti ve katılımcılar bölgesel güvenlikle ilgili ortak duruşlarını teyit etti.
Toplantıda öne çıkan mesajlar:
Kallas toplantıda Avrupa'nın Rusya karşısındaki çıkarlarının altını çizdi ve açık biçimde 'Biz arabulucu değiliz. Kararlılıkla Ukrayna'nın yanındayız' ifadelerini kullandı. Kallas, AB'nin barış çabalarını desteklediğini ancak bunun sıralamasının doğru olması gerektiğini belirtti; aynı zamanda Ukrayna'nın kışa çok zorlu bir dönemle gireceğini ve bunun için daha fazla desteğe ihtiyaç olduğunu vurguladı.
Sikorski, bölge ülkelerinin Rus saldırganlığı karşısında birlik içinde olduğunu söyleyerek 'Önce ateşkes, ardından kalıcı barış görüşmeleri gelmeli' şeklinde konuştu. Sikorski ayrıca, Ukrayna'nın rızası olmadan çözüm dayatılamayacağını ve Avrupa güvenliğinin, doğu kanadındaki ülkelerin görüşleri dikkate alınmadan belirlenemeyeceğini belirtti.
Mali ve askerî destek:
Kallas, AB'nin Ukrayna dayanıklılığını güçlendirmek üzere bu hafta 4,36 milyar euro ek destek sağladığını açıkladı ve bunun yeterli olmadığını kaydetti. Kallas ayrıca, Rusya'nın savaş alanında ilerleyemediğini iddia ederek ekim ayında bildirilen kayıplara atıfla 'yalnızca ekim ayında 54 bin Rus askeri öldü veya yaralandı' değerlendirmesini paylaştı.
Sybiha toplantıda Ukrayna'nın askeri önceliklerini şu başlıklarla sıraladı: güvenlik garantileri, Karadeniz'de gerilimin azaltılması, enerji ateşkesi, çocukların geri getirilmesi ve esir takası. Sybiha, 'Ukrayna, cephede son üç yılın en güçlü konumunda' diyerek uzun menzilli saldırı kapasitesini sürdürme kararlılığını ifade etti: 'Ne kadar uzağı vurabilirsek, savaşın sonu o kadar yakın olur'.
AB'nin rolü ve olası uluslararası anlaşmalar:
Kallas, olası bir Rusya-Ukrayna anlaşmasının uygulanabilmesi için Avrupa Birliği'nin de süreçte yer alması gerektiğini söyledi. ABD Başkanı Donald Trump'ın anlaştan söz etmesine ilişkin Kallas, 'Tarafı olmadığımız bir anlaşmayı uygulamayacağız' açıklamasını yaparak, yaptırımlar ve dondurulmuş varlıklarla ilgili kararların AB'nin yetkisinde olduğunu belirtti.
Sybiha da benzer şekilde 'Ukrayna olmadan Ukrayna hakkında hiçbir karar alınamaz. Avrupa olmadan Avrupa hakkında hiçbir karar alınamaz' diyerek, 10-11 Kasım'da Abu Dabi'de planlanan görüşmeler öncesinde Avrupa'nın sürecin hem öncesinde hem sonrasında yer almasının önemine dikkat çekti.
Polonya Dışişleri Bakanı ayrıca Rus vatandaşlarına Schengen turist vizesi verilmesinin durdurulmasını desteklediklerini söyleyerek yaptırımların sıkılaştırılması çağrısında bulundu.
Toplantıdan çıkan ortak mesaj, Avrupa'nın güvenlik çıkarlarının korunacağı yönünde oldu: AB, herhangi bir barış sürecinde arabulucu rolünü reddettiğini açıkça ifade ederken, Ukrayna'ya verilen desteği artırma ve Rusya'ya daha yüksek maliyetler yükleme kararlılığını yineledi.
AVRUPA BİRLİĞİ (AB) DIŞ İLİŞKİLER VE GÜVENLİK POLİTİKASI YÜKSEK TEMSİLCİSİ KAJA KALLAS, POLONYA DIŞİŞLERİ BAKANI RADOSLAW SİKORSKİ VE UKRAYNA DIŞİŞLERİ BAKANI ANDRİİ SYBİHA İLE YAPTIĞI ORTAK BASIN AÇIKLAMASINDA, "AVRUPA’NIN RUSYA KARŞISINDA TEMEL GÜVENLİK ÇIKARLARI VAR. BİZ ARABULUCU DEĞİLİZ. KARARLILIKLA UKRAYNA’NIN YANINDAYIZ" İFADELERİNİ KULLANDI. KALLAS, ABD BAŞKANI DONALD TRUMP’IN UKRAYNA’DA "AVRUPA’YI DA KAPSAYACAK BÜYÜK BİR ANLAŞMANIN ÇOK YAKIN OLDUĞU" AÇIKLAMASINA İLİŞKİN, "TARAFI OLMADIĞIMIZ BİR ANLAŞMAYI UYGULAMAYACAĞIZ" DEDİ.