Babasının ayakkabı geleneğini 43 yıldır el emeğiyle yaşatıyor Yalçın Yelek
Kırklareli'de 43 yıllık ayakkabı ustalığı
Kırklareli'de yıllardır aynı dükkânda mesleğini sürdüren 60 yaşındaki Yalçın Yelek, babasından devraldığı işi tam 43 yıldır bırakmadan yürütüyor. Lise yıllarının ardından 1983 yılında atıldığı mesleği, babasının rahatsızlanmasının ardından devam ettirmek zorunda kalan Yelek, tamirin yanı sıra vitrininde sergilediği ayakkabıları da baştan sona kendi el emekleriyle üretiyor.
Mesleğe başlama hikâyesi:
Yelek, ayakkabı tamirciliğine lise sonrasında başladığını belirtiyor. Babasının rahatsızlığı sonrası aile sorumluluğu gereği dükkânı kapatmamak için işe sahip çıktığını anlatan Yelek, yıllar içinde mesleği bırakmadan sürdürdüğünü vurguluyor. Kendisi için bu işin bir kazanç kaynağı olmanın ötesinde aile geleneği olduğunu ve sürdürmenin bir görev olduğunu ifade ediyor.
El emeği, üretim ve usta-çırak sorunu:
Dükkânda sadece onarım yapılmadığını, vitrinindeki ayakkabıların tamamının kendi ellerinden çıktığını söyleyen Yelek, çiziminden kalıbına, kalfalığından ustalığına kadar üretimin tek elde olduğunu belirtiyor. Yelek, "Çizimi, modeli, kalfalığı, ustalığı, sayacılığı. Hepsi benim elimden çıkma." diyerek geleneksel üretim sürecini özetliyor. Gençlerin bu mesleğe ilgi göstermediğini, hatta kendi çocuklarına bile öğretmediklerini söyleyen Yelek, ustaların giderek azaldığını ifade ediyor.
Usta, el emeğiyle yapılan ayakkabıların azalmasına dikkat çekerek gençlere çağrıda bulunuyor: "Gençlerimiz bu işi öğrensinler. Bu iş farklı bir meslek dalı." Ayrıca seri üretimin yaygınlaştığı sektörde, emülsiyon tarzı üretimin hakim olduğunu ve delik kösele gibi geleneksel malzemeyi tercih edenlerin sayısının azaldığını ekliyor.
Yalçın Yelek gibi ustalar, hem tamir hem üretim deneyimini bir arada taşıyarak yerel el sanatlarını canlı tutuyor; ancak usta-çırak bağının zayıflaması, bu tür atölyelerin geleceğini belirsiz kılıyor.
KIRKLARELİ’NDE AYAKKABI TAMİRCİLİĞİ YAPAN YALÇIN YELEK, BABASINDAN MİRAS KALAN MESLEĞİ 45 YILDIR YAŞATIYOR.