Bakırcıların 80 dereceyle sınanan mesaisi: kalay ustalarının zorlu yaz nöbeti

Bakırcılar Çarşısı'nda kalay ustalarının yaz mesaisi

Gaziantep'in tarihi Bakırcılar Çarşısı'nda kalay ustaları, yaz aylarında artan dış sıcaklığa rağmen atölyelerini terk etmiyor. Dışarıda ölçülen yaklaşık 40°C sıcaklığın aksine, ocak başında çalışan ustalar zaman zaman yaklaşık 80°Cyi bulan koşullarda işlerini sürdürüyor.

Dışarı 40 derece, ocak başı yaklaşık 80 derece:

Mesleğini yaklaşık 14 yıldır yapan 50 yaşındaki Halil İbrahim Mumcu, bu mesleğin en ağır tarafının sürekli yüksek ısı olduğunu vurguluyor. Mumcu sabah saat 07.00'de iş başında olduklarını, yazın erken saatlerde çalışmanın daha rahat olduğunu; öğle saatleri arasında, özellikle 12.00 ile 15.00 arasında hem dışardaki hem de atölyedeki zorluğun arttığını belirtiyor. Dışarıdan gelenlerin atölyede birkaç dakika bile kalmakta zorlandığını, ustaların ise yıllar içinde bu ortama alıştığını ifade ediyor.

Mesleğe ilgi, fiyatlandırma ve usta sorunu:

Mumcu, kalay ücretlerinin ürünün büyüklüğüne ve türüne göre değiştiğini; fiyatların yaklaşık 50 liradan başlayıp ürünün cinsine göre 500 ila bin liraya kadar çıkabildiğini aktarıyor. Son dönemde kalaylı bakır kaplara yönelik ilginin yeniden arttığını, bunun arkasında sağlık kaygıları ve sosyal medyada yayılan bilgilendirmenin olduğunu söylüyor. Geçmişte çelik ürünlerin tercih edildiği dönemlerden sonra, vatandaşların kalayın faydalarını öğrenmesiyle sazın yeniden el değiştirdiği belirtiliyor.

Mumcu, kalaycılığın ağır çalışma koşulları nedeniyle gençlerin ilgisini çekmediğini; ateşi, dumanı ve kullanılan kimyasalları barındıran bu işin ancak sevgiyle yapılabildiğini, aksi halde mesleğin sürdürülemeyeceğini vurguluyor. Bu nedenle yeni ustaların yetişmediği ve mesleğin gelecek kuşaklara aktarılmasının güçleştiği kaydediliyor.

Atölyelerdeki yoğun ısı, fiyatlandırma dinamikleri ve usta eksikliği, Bakırcılar Çarşısı'ndaki kalaycılığın hem ekonomik hem de kültürel boyutlarını öne çıkarıyor. Ustalar, zorlu koşullara rağmen mesleği yaşatmaya devam ediyor.

HALİL İBRAHİM MUMCU