Bakırcılığın tokmağı susmak üzere: 57 yıllık ustanın kaygısı

Gaziantep'te 57 yıllık bakır ustalığı:

Gaziantep’in tarihi Bakırcılar Çarşısı’nda 57 yıldır çekiçle bakır işleyen Bilal Koçyiğit, mesleğini ilk günkü tutku ve titizlikle sürdürüyor. Koçyiğit, halk arasında "turistik bakır çekiç" olarak anılan ürünlerin tamamının herhangi bir makine veya torna yardımı olmadan, tamamen el emeğiyle hazırlandığını vurguluyor. Üretim sürecinin sabır ve ustalık gerektirdiğini, bir parçanın ortaya çıkmasının bazen 10-15 günü bulduğunu anlatıyor.

İşin aşamaları:

Koçyiğit, çalışmayı şöyle özetliyor: düz bakır alınır, defalarca tavlanıp yumuşatılır ve ardından çekiçle tekrarlanan vuruşlarla tek parçadan istenen şekil elde edilir. Usta, alet olarak pergel, kumpas ve kendi elleriyle ayaklarının koordinasyonuna dayanan bir yöntem kullandıklarını söylüyor. Bu nedenle çalışma hem fiziken hem de zihnen yorucu; Koçyiğit, "Bu işte el, ayak ve beyin aynı anda çalışıyor" diyerek mesleğin gerektirdiği bütüncül emeği ifade ediyor.

El emeği ürünlerin fiyatları da işin zahmetine paralel: Koçyiğit, ürünlerin 20 bin ile 50 bin lira arasında değişen fiyatlarla alıcı bulduğunu, üzerine yapılan nakışların fiyatı daha da artırdığını belirtiyor. Ancak bu ekonomik değer, gençlerin mesleğe ilgisini arttırmakta yeterli olmuyor.

Gelecek kaygısı:

Usta, kentte bu işi sürdürenlerin sayısının azaldığını, "2-3 usta kaldı" sözleriyle özetliyor. Yeni eleman yetişmemesinin temel nedenini mesleğin zahmetli ve uzun süreli eğitim gerektirmesine bağlıyor. "Bizden sonra bu mesleğin kaybolması beni üzüyor" diyen Koçyiğit, torunlarını bile bu işe yönlendiremeyeceğini, çünkü gelecekle ilgili kaygılarının ağır bastığını ifade ediyor.

65 yaşındaki usta, yaşına rağmen çalışmaya devam etme nedenini de şu sözlerle açıklıyor: "Yaşım 65 ama evde oturamıyorum, mesleğimizden zevk alıyoruz. Bu yaştan sonra bile yeni şeyler öğrenmek için çabalıyoruz." Koçyiğit’in anlatımı, Bakırcılar Çarşısı’ndaki el işçiliğinin sadece bir zanaat değil, aynı zamanda kişisel bir tutku ve kimlik unsuru olduğunu ortaya koyuyor.

Ustanın endişesi, geleneğin aktarımıyla ilgili somut bir uyarı niteliğinde: el işçiliğinin korunması, sürecin öğretilebilirliğinin artırılması ve gençlerin ilgisini çekebilecek sözleşmeli eğitim veya teşvik mekanizmalarının devreye sokulması, mesleğin nesilden nesile aktarılmasına katkı sağlayabilir. Koçyiğit’in hikayesi, Bakırcılar Çarşısı’ndaki ustalığın ve el emeğinin değeri üzerine hatırlatıcı bir örnek olarak öne çıkıyor.

GAZİANTEP'TE BAKIRCILAR ÇARŞISI'NDA 57 YILDIR BAKIR İŞÇİLİĞİ YAPAN 65 YAŞINDAKİ BİLAL KOÇYİĞİT, UNUTULMAYA YÜZ TUTAN "TURİSTİK BAKIR ÇEKİÇ" MESLEĞİNİ YAŞATMAYA ÇALIŞIYOR.