Barak'ın iç sesi kitapla geleceğe taşınıyor

Barak'ın iç sesi kitapla geleceğe taşınıyor

Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Gazikültür Yayınları, yöresel sözlü kültürü belgelemeye yönelik çalışmalarına bir yenisini ekleyerek Baraknağme: Bir Barak Ozanının Hatıraları adlı eseri yayımladı. Kitap, Barak kültürünün önemli temsilcilerinden Derviş Hüseyin Yıldırım’ın anılarını, torunu Ceren Yıldırım tarafından yayına hazırlanmış biçimde okura sunuyor.

Ozanın yaşam öyküsü ve sözlü hafıza:

Eserde Yıldırım’ın ilk sazla tanışmasından Barak türkülerini seslendirmeye başlamasına, askerlik yıllarına, uzun süren hastane dönemlerine, berberlik mesleğine ve belediyedeki çalışma hayatına kadar uzanan yaşam öyküsü ayrıntılı olarak aktarılıyor. Bu anlatım, bireysel bir yaşam hikâyesi olmanın ötesinde, şiire ve türkünün insanın dayanma gücündeki rolüne dair güçlü bir tanıklık sunuyor. Kitap, ozanın yaşadığı zorluklar karşısında sanata sığınmasını ve yalnızlık ile hayata tutunma deneyimini öne çıkarıyor.

Gelenekler, törenler ve görsel hafıza:

Baraknağme, akademik bir dış gözlemden ziyade bu geleneğin içinde yetişmiş bir ozanın perspektifinden yazılmış bir sözlü tarih çalışması niteliği taşıyor. Kitapta Barak odalarının işlevi, köy sohbetleri, toplumsal dayanışma biçimleri, evlilik gelenekleri, başlık parası, berdel, çeyiz hazırlıkları, düğünler ve gelin alma törenleri gibi günlük toplumsal pratiklere dair çok sayıda ayrıntı bulunuyor. Ayrıca eserde Barak yöresine özgü bir gelenek olan aba güreşinin tarihçesinden de bahsediliyor.

Kitabın belgesel gücünü artıran eski aile ve köy fotoğrafları, Derviş Hüseyin Yıldırım’ın ailesi, yakın çevresi, askerlik ve hastane yıllarına ait görselleri de içeriyor. Bu fotoğraflar, anlatılan hatıraların görsel bir karşılığı olarak eserin sözlü tarih niteliğini güçlendiriyor.

Metinde, Ezo Gelin, Döne Gelin, Hösün Ağa, Mecit Ağa, Celal Oğlan, Daşdemir Hoca, Bilal Bey, Bediroğlu, Kozanoğlu, Alagözlü Bodo, Veled Bey, Badalı Nahsen, Kılınçoğlu, Bey Mail, Aşık Emrah ve Aşık Garip gibi Barak sözlü hafızasında yer etmiş kişi ve anlatılara yer veriliyor; bu sayede kitap hem bireysel hem de kolektif belleğe ışık tutuyor.

Kitap, Zeugma Mozaik Müzesi Müze Mağazası ile 25 Aralık Kahramanlık Panoraması ve Müzesi Müze Mağazasında satışa sunuldu.

GBB Kültür A.Ş. Genel Müdürü ve Gazikültür Yayınları Genel Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Halil İbrahim Yakar, esere ilişkin değerlendirmesinde, "Barak kültürü, Gaziantep’in ortak hafızasını besleyen en güçlü kültürel kaynaklardan biridir. ’Baraknağme’, Barak’ı doğrudan doğruya bu kültürün içinde yetişmiş bir ozanın hafızasından hareketle anlatmaktadır. Bu özelliği, kitabı hem edebî hem de tarihî bakımdan değerli kılmaktadır" ifadelerini kullandı.

Sonuç olarak, Baraknağme yerel kültürün içeriden bir sesle belgelendiği, hem hatırat hem de sözlü tarih değeri taşıyan bir çalışma olarak kayda geçti. Kitap, Barak yöresinin gündelik yaşamını, törenlerini ve toplumsal ilişkilerini gelecek kuşaklara aktarmayı amaçlayan önemli bir kaynak niteliğinde.

GAZİANTEP BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ GAZİKÜLTÜR YAYINLARI, GAZİANTEP’İN SÖZLÜ KÜLTÜRÜNÜ, HALK EDEBİYATINI VE YAKIN DÖNEM TOPLUMSAL HAFIZASINI KAYIT ALTINA ALAN ESERLERİNE BİR YENİSİNİ DAHA EKLEDİ.