Barış için Rusya ile Ukrayna'nın anlaşması ve Avrupa-Rusya ilişkilerinin yeniden tanımlanması şart

ABD'deki G20 toplantısı ve Türkiye'nin arabuluculuk vurgusu

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Washington'daki G20 Dışişleri Bakanları Toplantısı'nın ardından yaptığı açıklamada toplantının küresel krizlerin tartışılması bakımından zamanında ve yerinde olduğunu belirtti. Bakan Fidan, toplantının üç bakanlar düzeyi oturumla liderler zirvesine hazırlık niteliği taşıdığını, tartışmaların hem pratik hem de sistemik düzeyde çözüm arayışlarına katkı verme amacı taşıdığını ifade etti.

Fidan, Türkiye'nin uluslararası platformlarda hem ara bulucu rolünü hem de daha yapıcı ve problem çözücü bir pozisyon üstlenme isteğini vurguladı. Toplantı sırasında yaşanan sert tartışmalara rağmen nitelikli görüş alışverişlerinin gerçekleştiğini, Türkiye olarak hem mevcut problemlerin acil çözümlerine yönelik tekliflerde bulunduklarını hem de bunların yeniden tekrarlanmaması için sistemik öneriler sunduklarını söyledi.

toplantının gündemi ve ikili temaslar:

Bakan, G20 gündeminin özellikle enerji krizi, tedarik zincirlerindeki sıkışma ve Karadeniz ile Kızıldeniz'deki tıkanmalara odaklandığını belirtti. Bu konuların bir masada Rusya ile Ukrayna taraflarının ve diğer aktörlerin birlikte bulunduğu zorlu tartışmalar doğurduğunu, ancak bu tür tartışmalara ihtiyaç olduğunu kaydetti. Fidan, toplantı marjında ABD yetkilileri, Marco Rubio, Rusya, İngiltere, Fransa, Meksika, Almanya, Avrupa Birliği ve Suudi Arabistan gibi pek çok aktörle ikili görüşmeler yaptığını, Türkiye'nin bu platformlarda sözünün aranan bir aktör olduğunu ifade etti.

Toplantıdaki ortak görüşlerden birinin de ABD ile İran arasında yeni bir çatışma yaşanmaması gerektiği ve diplomasiye fırsat tanınması olduğunu söyleyen Fidan, bunun Karadeniz ve İsrail yayılmacılığını önleme çabaları bakımından da önemli olduğunu ekledi.

ukrayna savaşı, enerji ve küresel maliyetler:

Fidan, Ukrayna ile Rusya arasındaki yaklaşık beş yıllık çatışmanın hem büyük insani yaralar açtığını hem de dünya ekonomisine ağır maliyetler yüklediğini vurguladı. Avrupa'da enerji fiyatlarındaki artışın sanayi ve tüketicilere etkisine ilişkin olarak Almanya Şansölyesi Merz'in son açıklamalarına değinen Fidan, söz konusu maliyetlerin artık durdurulması gerektiğini belirtti.

Fidan, açıkça şunu söyledi: "Rusya ve Ukrayna bir anlaşmaya varmak zorunda." Ayrıca barış sağlandıktan sonra Avrupa ile Rusya arasında yapıcı ilişkilerin yeniden tanımlanmasının şart olduğunu, zira Ukrayna-Rusya barışının yalnızca iki ülke ilişkisi olmayıp Avrupa ekonomisi ve enerji akışları üzerinde de belirleyici olacağını ifade etti.

Ticaret yolları ve gıda güvenliği konularına da dikkat çeken Bakan, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının ve Karadeniz'deki tıkanmanın dünya piyasalarına ciddi etkiler yaptığını belirtti. Rus tahılı, Ukrayna tahılı ile enerji kaynaklarının uluslararası piyasalara erişememesinin gıda güvenliğini tehdit ettiğini, Türkiye'nin özellikle tahılın Karadeniz'den çıkarılmasına ilişkin yoğun temaslar yürüttüğünü söyledi.

BM adaylığı: feridun sinirlioğlu'nun resmiyet kazanması

Fidan, 31 Aralık'ta görev süresi dolacak Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği için Türkiye'nin aday gösterdiği Feridun Sinirlioğlu'na ilişkin soruya da yanıt verdi. Türkiye'nin çok taraflılığa ve uluslararası kurumların iyi işlemesine büyük önem verdiğini belirten Fidan, bu bağlamda yürütülen sürecin izlendiğini aktardı.

Bakan, coğrafi teamüller gereği Latin Amerika'dan bir adayın öncelikli olduğuna saygı duyduklarını, ancak sürecin tıkanması üzerine Türkiye'nin ihtimal planı çerçevesinde Sinirlioğlu'nu resmi aday olarak BM'ye önerdiğini söyledi. Feridun Sinirlioğlu'nun kariyerli bir diplomat olduğu, BM ve AGİT tecrübesine sahip bulunduğu ve Cumhurbaşkanı'nın desteğini aldığı vurgulandı. Fidan, önümüzdeki oylamalarla hangi adayın seçileceğinin belli olacağını, Türkiye'nin amacının BM sürecindeki tıkanmaları aşmaya yönelik diplomatik katkı sağlamak olduğunu belirtti.

Bakanın değerlendirmeleri, Türkiye'nin hem bölgesel kriz yönetiminde hem de çok taraflı diplomaside etkin rol alma arzusunu ve Ukrayna-Rusya çatışmasının yakıcı ekonomik ve insani sonuçlarına ilişkin acil çözüm çağrısını bir kez daha ortaya koydu.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, "Rusya ve Ukrayna bir anlaşmaya varmak zorunda. Onun da ötesinde, barıştan sonra Avrupa ile Rusya arasında yapıcı ilişkinin yeniden tanımlanması gerekiyor" dedi.