Belirti vermeden ilerleyen varikosel gizli kısırlık riskini artırıyor
Varikosel nedir ve kimleri etkiler?
Üroloji uzmanı Gökhan Ekin varikoseli, testisleri besleyen toplardamarların genişleyip kıvrımlı hale gelmesiyle ortaya çıkan bir durum olarak tanımlıyor. Hastalık erkeklerin yaklaşık %20'sinde görülürken, çocuk sahibi olamama sorunu yaşayan erkeklerde bu oran %40'a kadar yükselebiliyor. Varikosel çoğunlukla sol tarafta ortaya çıkıyor; bunun nedenlerinden biri sol toplardamarların sağ tarafa göre farklı anatomik yapısıdır.
Belirtiler ve tanı:
Varikosel sıklıkla uzun yıllar belirti vermeden ilerleyebilir. Ekin, hastaların büyük bölümünün tanıyı çocuk sahibi olamama dışında kendilerine yönelik şikayet olmadan aldığını belirtiyor. Dikkat çeken bulgular arasında testiste ağrı, dışarıdan hissedilebilen solucan benzeri damarsal yapı ile testiste ağırlık veya rahatsızlık hissi bulunuyor. Genellikle ergenlik ve genç erişkinlik döneminde, özellikle 20’li yaşlardan itibaren fark edilebiliyor.
Tanı sürecinde hangi testler kullanılır:
Varikosel tanısı öncelikle üroloji uzmanının yaptığı fizik muayene ile konur. Gerekli durumlarda ise sperm analizi ve skrotal Doppler ultrasonografi ile değerlendirme yapılır. Ekin, varikoselin derecesinin tek başına tedavi gereksinimini belirlemediğini; tedavi kararının sperm sonuçları, hastanın çocuk sahibi olma isteği, testis gelişimi, hormonal bulgular ve ağrı gibi şikayetlerin birlikte değerlendirilmesiyle verildiğini vurguluyor.
Varikosel ve fertilite ilişkisi:
Varikosel, erkek infertilitesinin önemli ve tedavi edilebilir nedenlerinden biridir. Genişleyen toplardamarlar testis çevresindeki kan akımı ve ısı dengesini bozarak sperm üretimi ve kalitesi üzerinde olumsuz etkiler oluşturabilir; bunun sonucunda sperm sayısı, hareketliliği ve morfolojisinde bozulma görülebilir. Ancak Ekin, varikoselin her erkekte kısırlığa yol açmadığını, bu yüzden tüm hastaların otomatik olarak ameliyat edilmesi gerekmediğini ifade ediyor.
Tedavi ve takip:
Varikoselin tedavi gerektirdiği durumlarda cerrahi yöntemler uygulanır. Tedavi kararı kişiye özel olup hastanın yaşı, şikayetleri, çocuk sahibi olma isteği, sperm analiz sonuçları ve testislerin durumu göz önünde bulundurulur. Ameliyat olmayan hastaların da düzenli aralıklarla takip edilmesi önem taşıyor; bu takipte sperm değerleri, testis gelişimi ve hastanın şikayetleri izlenmelidir.
İleri vakalarda testis hacminde küçülme ve testosteron üretiminde etkilenme görülebilir; bazı hastalarda bunun cinsel fonksiyonlar üzerinde olumsuz etkileri olabilir. Ekin, özellikle çocuk sahibi olmak isteyen erkeklerin varikosel konusunda bilinçli olması gerektiğini ve şüphe halinde ürolojiye başvurulmasını öneriyor.
ACIBADEM KENT HASTANESİ ÜROLOJİ UZMANI GÖKHAN EKİN