Beslenme, uyku ve hareket alzheimer riskini azaltmada kilit rol oynuyor

Erzurum nöroloğundan yaşam tarzı vurgusu

Erzurum Şehir Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Asile Seval Aslan, Alzheimer hastalığında yaşın en önemli ve değiştirilemez risk faktörü olduğunu ancak yaş dışındaki risklerin büyük kısmının değiştirilebilir nitelikte bulunduğunu söyledi. Aslan, korunma ve erken tanının hasta ile bakım verenin yaşam kalitesini belirgin şekilde iyileştirdiğini vurguladı.

hastalığın doğası ve belirtileri:

Aslan, "Alzheimer hastalığı, korunma yolları ve erken tanının gerek hasta gerekse bakım verenin hayat kalitesini önemli ölçüde iyileştirmektedir. Alzheimer, beyinde biriken beta-amiloid plakları ve tau yumakları denen protein birikintileri nedeniyle nöron yani sinir hücrelerinin zamanla hasara uğramasıyla ortaya çıkan ve natürü gereği zaman içinde ilerleme gösteren bir hastalıktır" ifadelerini kullandı. Hastalığın tüm demans vakalarının yüzde 60 ila 70'ini oluşturduğunu, erken evrede unutkanlığın ötesinde günlük işlevsellikte kayıpların tanıda belirleyici olduğunu belirtti.

korunma yolları ve öneriler:

Uzman, yaşam tarzı değişikliklerinin önemine dikkat çekerek, "Beslenme, hareketli yaşam tarzı, uyku, zihinsel işlevsellik, sosyal bağlar artık literatürde de Tip 3 Diyabet olarak tanımlanan Alzheimer hastalığının gerek korunma gerekse de gidişi üzerinde son derece önem taşıyor" dedi. Haftada en az 150 dakika tempolu yürüyüşün beyne giden kan akışını artırdığını, Akdeniz tipi diyetin (sebze, zeytinyağı, balık, kuruyemiş ağırlıklı) zihinsel gerilemeyi yavaşlattığını, okuma ve yeni dil öğrenme gibi faaliyetlerin zihinsel rezerv oluşturduğunu anlattı.

Aslan, hipertansiyon, diyabet ve kolesterol kontrolü ile sigarayı bırakmanın beynin vasküler yapılarının korunması yoluyla Alzheimer üzerinde doğrudan etkili olduğunu söyledi. Ayrıca bilimsel çalışmalara atıfta bulunarak, "beyinde glimfatik sistem adını verdiğimiz bir lenf drenaj mekanizması uykuda işlev göstererek beyindeki artık proteinlerin temizlenmesini sağlıyor, dolayısıyla kaliteli uykunun da beyni koruduğunu artık biliyoruz" ifadelerini kullandı.

Erken tanının, hastalığı yavaşlatan tedavilere erişim ve yaşam planlaması açısından kritik olduğunu belirten Aslan, "Bir yakınınızda hafıza kaybı ya da günlük işlevselliğinde azalma fark ederseniz bir nöroloji uzmanına başvurun. Erken değerlendirme, yaşam kalitesini büyük ölçüde korur." uyarısında bulundu. 21 Eylül'ün farkındalık, korunma ve erken tanı için önemli olduğunu hatırlattı.

Aslan, Alzheimer'ın sadece unutkanlık olmadığını; başlangıçta aynı soruların tekrarlanması veya tekrar eden bilgilerin söz konusu olabileceğini, ilerledikçe cüzdan, anahtar ve yön bulma gibi günlük işlevlerin etkilenmesinin tanıda bir kırılma noktası olduğunu belirterek hem hasta hem de yakınlarının erken değerlendirme için uzman desteği almasının önemine dikkat çekti.

ERZURUM ŞEHİR HASTANESİ NÖROLOJİ UZMANI DR. ASİLE SEVAL ASLAN