Ana Sayfa

Beyindeki sessiz hareket: TPS ile Alzheimer'da bazı beceriler geri kazanılıyor

Giriş: Güncelleme: Okuma: ~3 dk Editör: Serkan Varol
Paylaş
Transkraniyal puls stimülasyonu (TPS) ile Medicana International Samsun'da uygulanan tedavi, hafif ve orta evre Alzheimer'da hafıza kaybını yavaşlatıyor.

tedavi nasıl çalışıyor:

Transkraniyal puls stimülasyonu (TPS), beyine odaklanmış ultrasonik dalgalar göndererek hasar görmüş veya işlevi zayıflamış sinir hücrelerini mekanik olarak uyarmayı hedefleyen bir uygulamadır. Medicana International Samsun Hastanesi Nöroloji Kliniğinden Uzm. Dr. Adem Akkurt, TPS ile uygulanan uyarının hücre içi ve hücreler arası iletişimi güçlendirdiğini, damar içi kan akımını artırarak ve iyileştirici nörotrofik faktörlerin salınımını destekleyerek hücresel onarımı tetiklediğini belirtiyor.

Bu yöntemle doku ısınması oluşmaz ve uygulama ameliyatsızdır. Uygulamanın temel amacı, hafif ve orta evre Alzheimer hastalarında mevcut belleği korumak, günlük yaşam becerilerinin sürdürülmesini sağlamak ve hastalığın ilerlemesini yavaşlatmaktır. Ayrıca beyin ağlarının mekanik uyarımıyla Parkinson gibi diğer hareket bozukluklarında da hücre uyarısını destekleyici etkiler gözlenebiliyor.

kimler için uygun ve hangi evrede etki beklenir:

Alzheimer hastalığı genellikle üç evrede değerlendirilir. Birinci evre en hafif dönemdir, prodromal dönem olarak adlandırılan başlangıç evresi ise henüz klinik belirtiler netleşmeden yıllarca sürebilir. Uzm. Dr. Adem Akkurt, TPS'nin en etkili olduğu dönemin erken evre ve prodromal dönem olduğunu vurguluyor. Bu dönemde hedef, hücreler henüz kaybolmamışken belleği korumak ve ilerlemeyi frenlemektir.

Öte yandan orta evre hastalardan alınan geri bildirimlerde günlük yaşama yönelik gözle görülür iyileşmeler bildirildi. Dr. Akkurt örnek olarak, hastalığı nedeniyle namaz kılmayı unutan bir kişinin tedavi sonrasında bu alışkanlığı yeniden kazandığını ve yemek yeme becerilerinde düzelme görülen vakalar olduğunu aktarıyor. Birinci evrede dramatik değişimler daha az fark edilebilir; esas hedef orta evreye geçişin geciktirilmesidir.

seans protokolü, yan etkiler ve erişilebilirlik:

Tedavi protokolleri hasta bazında planlanıyor ancak uygulamada sık başvurulan yaklaşım günde bir seans şeklinde, aralıklı toplam 6 seanstır. Gerek görüldüğünde 7-8 seansa çıkılabiliyor. Altı seanslık protokol belirli merkezlerde 6 ayda bir tekrarlanabilir; daha ileri seviyedeki vakalarda ise ilk kürü takiben aylık tek seanslık hatırlatma uygulamalarıyla idame tedavisi bir yıla kadar sürdürülebilir. Uzun dönem idame uygulamaları da hasta durumuna göre tercih edilebiliyor.

Seanslar genellikle 20-30 dakika sürer ve saç tıraşı veya anestezi gerektirmez. Uygulama sırasında ağrı ya da acı hissi beklenmez ve klinik çalışmalarda ciddi veya kalıcı yan etki bildirilmemiştir. Yine de ön değerlendirme önemlidir; daha önce ciddi epilepsi nöbeti geçirmiş hastalar özel değerlendirmeye tabi tutulur. Dr. Akkurt, genel olarak hastaların %90-95 kadarı için seans sonrası günlük aktivitelerine hemen dönebileceklerini söylüyor.

Türkiye genelinde TPS cihazlarına erişim sınırlı. Uzm. Dr. Adem Akkurt, kullanılan cihazın Türkiye'de yalnızca 5 merkezde bulunduğunu ve Medicana International Samsun Hastanesi'nin bu merkezlerden biri olduğunu belirtiyor. Bu sınırlı erişim nedeniyle erken dönemde, kayıp çok olmadan tedaviye başlamak önem kazanıyor.

Sonuç olarak TPS güncel veriler ve CE onayı ile desteklenen, ameliyatsız ve nispeten güvenli bir seçenek olarak öne çıkıyor. Ancak Alzheimer'ı tamamen durdurmak halen güç; uygulamanın başlıca amacı ilerleme hızını belirgin şekilde yavaşlatmak ve hastaların günlük yaşam bağımsızlığını olabildiğince korumaktır.

Uzm. Dr. Adem Akkurt, hastaların ve yakınlarının erken değerlendirme ve takip ile doğru zamanlamada TPS tedavisine başlamalarının önemine dikkat çekiyor ve uygulamanın medikal ekip tarafından kişiye özel planlandığını vurguluyor.

TPS TEDAVİSİ

Serkan Varol — Genel Yayın Editörü
Editör: Serkan Varol