Bıldırcının gizli peptitleri kanser araştırmalarına taşınıyor
HBX Ar-Ge Academy, bıldırcın yumurtasından moleküler adaylar üretiyor
Adnan Menderes Üniversitesi (ADÜ) Teknokent'te faaliyet gösteren Karya Farma HBX Ar-Ge Academy, bıldırcın yumurtasında bulunan proteinlerin içindeki kısa, biyolojik olarak aktif peptit dizilerini temel alarak kanser hücrelerini seçici biçimde hedefleyebilecek yeni moleküller geliştirme projesi başlattı. Kurucu Hakan Başlık liderliğindeki çalışma, besin değeri öne çıkarılan yumurtayı bu kez taşıdığı "moleküler güç" açısından araştırma gündemine taşıyor.
projenin yaklaşımı:
Başlık, yaklaşık 25 yıldır devam eden çalışmaların önce bıldırcın sonra da yumurta üzerinde ilerlediğini belirtiyor. Bıldırcın yumurtasının yüksek kaliteli protein, esansiyel aminoasit, demir, riboflavin ve B12 vitamini gibi besin ögelerinin yanı sıra biyolojik açıdan aktif bileşenler içerdiğini vurguluyor. Projede öncelik, yumurta proteinlerinin tamamını kullanmaktan ziyade içinde saklı bulunan kısa ve aktif peptit dizilerini tanımlamakta. Özellikle ovotransferrin gibi belirgin proteinler dikkatle incelenecek.
Araştırma ekibi, kanser hücrelerini seçici şekilde baskılama potansiyeli taşıyan molekül adaylarının sentetik genlerini tasarlamayı ve bu genleri laboratuvar bakterilerine veya maya hücrelerine aktararak üretimi sağlamayı hedefliyor. Bu yaklaşımla mikroorganizmalar, bıldırcın kökenli hedef molekülü üreten kontrollü biyolojik üretim merkezlerine dönüştürülebilecek.
beklenen değerlendirme ve hedefler:
Çalışmanın ilk aşamasında bıldırcın ovotransferrin genetik ve protein dizileri, tavuk ve diğer kanatlı türleriyle karşılaştırılacak. Bıldırcına özgü bölgeler belirlendikten sonra bilgisayar destekli moleküler analizlerle en güçlü kriptik peptit adayları seçilecek. Seçilen peptitlerin etkileri hücre kültürü deneylerinde değerlendirilecek.
Proje kapsamında üretilecek moleküllerin kolon, meme ve pankreas kanseri hücrelerindeki etkileri ile sağlıklı insan hücrelerindeki güvenlilik profilleri karşılaştırılacak. Deneylerde hücre çoğalması, apoptoz, oksidatif stres, demir metabolizması ve hücre zarı etkileşimi gibi mekanizmalar detaylı şekilde incelenecek.
Hakan Başlık, bu yaklaşımın amacının yalnızca kanser hücrelerinin büyümesini yavaşlatmak olmadığını; aynı zamanda geliştirilecek molekülün kanser hücresini sağlıklı hücreden ayırabilme yeteneğini ortaya koymanın projenin bilimsel değerinin temelini oluşturduğunu belirtiyor. Elde edilecek aday moleküller hem biyolojik mekanizma açısından aydınlatıcı olacak hem de kontrollü üretim yöntemleri sayesinde biyoteknolojik uygulamaya geçirilebilir potansiyel sunacak.
ADÜ TEKNOKENT’TE FAALİYET GÖSTEREN KARYA FARMA HBX AR-GE ACADEMY, BILDIRCIN YUMURTASINDAKİ PROTEİNLERİN GENETİK ŞİFRELERİNDEN KANSER HÜCRELERİNİ SEÇİCİ BİÇİMDE HEDEFLEYEBİLECEK YENİ BİR MOLEKÜL GELİŞTİRİLMESİNİ ÖNERDİ.