Ana Sayfa

Bir tohum, bir köyün ekmek kapısı: Başköy'ün hurma serüveni

Giriş: Güncelleme: Okuma: ~2 dk Editör: Deniz Yılmaz
Paylaş
Bulgar göçmeni İsa Dönerkaya'nın 95 yıl önce ektiği Trabzon hurması tohumu Başköy'de nesiller boyu sürdü ve bugün köyün geçim kaynağı oldu.

Başlangıç: tek bir tohumun hikayesi:

Bilecik merkeze bağlı Başköy köyünde, bir asır öncesine uzanan küçük bir karar bugün köyün ekonomisini şekillendiriyor. Ailesiyle birlikte 12 yaşındayken Bulgaristan'dan göç eden İsa Dönerkaya, askerlik yaptığı dönemde Trabzonlu bir arkadaşıdan aldığı cennet (Trabzon) hurması tohumunu cebine koyup memleketine getirdi. Tohumun tarlaya ekilmesiyle başlayan süreç 1930'dan bu yana devam ediyor ve o ilk dikim, bugün köyün temel geçim kaynaklarından birine dönüştü.

Nesilden nesile aktarılan üretim:

Başköy'de hurma üretimi, dededen toruna geçen bir gelenek halinde sürdü. Köyde yaklaşık 180 kişinin yaşadığı alanlarda, o ilk bahçeden çoğalan ağaçlar sayesinde yörede geniş bir üretim ağı oluştu. 1985'te vefat eden ve mezarı Eskişehir'de bulunan İsa Dönerkaya'nın anısı, köyde faaliyet gösteren Baştacı Kadınlar Derneği tarafından tel örgüyle çevrilen ve fotoğrafı asılan bahçede yaşatılıyor; köylüler bu alanı bir anma mekanı olarak koruyor.

Pazar, fiyat ve kullanım şekilleri:

Üreticilerden Sami Diyar, bu yıl mahsulün iyi olduğunu ancak arzın fazla olmasından dolayı fiyatların biraz düşük seyrettiğini belirtiyor. Bölgeden çıkan ürünler; Eskişehir, Bursa, İstanbul, Adapazarı gibi şehirlere yeşil halde satılıyor, alıcılar burada meyveleri olgunlaştırıp pazara sunuyor. Yörede yıllık çıkış bin tona yakın olarak anılıyor. Bu sezonun fiyat aralığı ağaçlara göre değişmekle birlikte 20 ile 35 TL arasında seyrediyor.

Trabzon hurması burada genellikle yeşil iken soyulup asılarak kurutuluyor; kuru olarak tüketilmesi ya da ince ince doğranıp cips haline getirilmesi yaygın. Ayrıca pekmezi yapılıyor ve yöre halkı, bu ürünün özellikle çocukların öksürüklerinde geleneksel bir çözüm olarak kullanıldığını aktarıyor. Köylüler, meyvenin özellikleri ve işlenme yöntemleri sayesinde hem yerel ihtiyaçlarını karşılıyor hem de çevre illere pazarlayarak köyün ekonomik dayanıklılığını güçlendiriyor.

Başköy'ün örneği, tek bir tohumun doğru iklim ve emekle birleştiğinde nasıl sürdürülebilir bir gelir kaynağına dönüşebileceğini gösteriyor; aynı zamanda yerel hafıza ve anma pratiklerinin bir üretim kültürünü nasıl canlı tuttuğunun da somut bir kanıtı niteliğinde.

SAMİ DİYAR

Sayfada yer alan bilgiler tavsiye niteliği taşımayıp yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırımcı profilinize uymayabilir.

Berk Doğan — Dijital Ekonomi Editörü
Editör: Deniz Yılmaz