Bişkek'te TÜRKPA 15. genel kurulunda yapay zekâ ve dijital parlamentolar gündemde

Toplantının açılışı ve katılımcılar:

Bişkek'te düzenlenen Türk Devletler Parlamenter Asamblesi (TÜRKPA) 15. Genel Kurul Toplantısı, "Yapay zekâ ve teknolojik ilerleme çağında Türk Dünyasında parlamentolar arası iş birliği" temasıyla başladı. Toplantı, Kırgızistan Meclis Başkanı Marlen Mamataliyev başkanlığında Irıs Ordo Sarayı'nda gerçekleştirildi.

Etkinliğe, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı Numan Kurtulmuş, Kazakistan Kurultay Başkanı Aybek Dadebay, Özbekistan Senato Başkanı Tanzila Narbayeva, Azerbaycan Milli Meclis Başkanı Sahiba Gafarova, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Meclis Başkanı Ziya Öztürkler, TÜRKPA Genel Sekreteri Büyükelçi Ramil Hasan ve TÜRKSOY Genel Sekreteri Sultan Rayev katıldı.

Parlamenter iş birliğinin önemi:

Açılış konuşmasında Marlen Mamataliyev, parlamentoların kardeş halklar arasındaki ilişkilerin güçlenmesinde kilit rol oynadığını vurguladı. Mamataliyev, "Bugün TÜRKPA’nın önünde yeni görevler var. İş birliğimiz tarihi ve kültürel yakınlığımızı göstermekle kalmayıp vatandaşlarımızın günlük yaşamı etkileyecek önemli çalışmalarla tamamlamalıyız" ifadelerini kullandı.

Konuşmasında ayrıca ulaştırma koridorları, enerji ve gıda güvenliği gibi bölgesel öneme sahip alanlarda iş birliğinin derinleştirilmesi gerektiğini belirten Mamataliyev, jeopolitik ve ekonomik değişimlerin hızlandığı bir dönemde karşılıklı güvene dayalı mekanizmaların güçlendirilmesine dikkat çekti.

dijital dönüşüm, yapay zekâ ve hukuki altyapı:

Mamataliyev, Kırgızistan'da kamu hizmetlerinin tamamen dijital ortama taşındığını, parlamento çalışmalarının da kağıt tabanlı uygulamalardan elektronik belgelere geçtiğini aktardı. Buna paralel olarak "akıllı dijital parlamento" konseptine geçişin bir sonraki hedef olduğuna işaret etti ve yapay zekâ destekli çözümlerin şimdiden uygulamaya alındığını söyledi.

Somut örnek olarak, parlamento faaliyetlerine ilişkin içeriklerin hazırlanmasında kullanılan sanal sunucuların hayata geçirildiğini belirten Mamataliyev, ayrıca modern bir halk kabul merkezi ile yasaları analiz eden "nöro hukukçu" sisteminin geliştirildiğini paylaştı.

Mamataliyev, bu alanda TÜRKPA üyesi ülkeler arasında deneyim paylaşımının önemine vurgu yaparak, ulusal mevzuatların hazırlanmasında TÜRKPA'nın model kanunlarının etkin biçimde kullanılmasını önerdi. "Her ülkenin hukuk sisteminin kendine özgü özelliklerini dikkate alarak, ulusal mevzuatın hazırlanması ve geliştirilmesinde TÜRKPA’nın model kanunlarının hazırlanmasını ve etkin biçimde kullanılmasını öneriyoruz," dedi.

Aynı zamanda etkili bir geri bildirim mekanizmasının kurulmasının gerekliliğini de vurgulayan Mamataliyev, model kanunların uygulanmasına ilişkin verilerin TÜRKPA düzeyinde sistematik olarak toplanıp analiz edilmesi gerektiğini belirtti. Bu yaklaşımın, farklı hukuk sistemleri arasında uyum ve tecrübe paylaşımını kolaylaştıracağı ifade edildi.

Genel Kurul çerçevesinde yapılacak oturumlarda, dijitalleşme politikaları, yapay zekâ uygulamalarının mevzuata entegrasyonu, eğitim, bilim ve kültür alanlarında parlamenter diplomasinin güçlendirilmesine yönelik somut adımların ele alınması planlanıyor. Toplantının sonuçları, üye parlamentoların iş birliğini derinleştirecek yol haritaları ve öneriler içerecek şekilde raporlanacak.

TBMM BAŞKANI NUMAN KURTULMUŞ TOPLANTIDA KONUŞMA YAPTI