Bursa ovasını boydan boya geçen 94 km'lik fayın 7 büyüklüğüne ulaşma potansiyeli

Osmangazi'de düzenlenen panelde Bursa'nın deprem geçmişi ve riskleri tartışıldı

Osmangazi Belediyesi tarafından Bursa'nın fethinin 700. yılı etkinlikleri kapsamında düzenlenen "Geçmiş ve Gelecek Düncelerinde Bursa’da Deprem" paneli, kentin jeolojik yapısı, tarihi depremler ve olası gelecekteki riskler üzerine kapsamlı tartışmalara sahne oldu. Panorama 1326 Fetih Müzesi'ndeki etkinlik, Jeoloji Mühendisleri Odası Güney Marmara Şubesi ve Jeolojik Mirası Koruma Derneği'nin katkılarıyla gerçekleştirildi.

Panelin moderatörlüğünü yapan Jeolojik Mirası Koruma Derneği Üyesi Prof. Dr. Hükmü Orhan yönetiminde, multidisipliner bir çerçevede sunumlar yapıldı; katılımcılar arasında UNESCO Bursa Alan Başkanı Prof. Dr. Neslihan Dostoğlu, Ankara Üniversitesi emekli öğretim üyesi Prof. Dr. Nizamettin Kazancı, Ankara Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü'nden Prof. Dr. Gürol Seyitoğlu ve Dr. Öğretim Üyesi İbrahim Karahancı yer aldı.

Fay sistemi ve deprem potansiyeli:

Prof. Dr. Gürol Seyitoğlu sunumunda, Bursa ovasını boydan boya geçen bir fayın tespit edildiğini, bu fayın uzunluğunun yaklaşık 94 kilometre olduğunu ve buna bağlı olarak 7 büyüklüğünde bir deprem üretme potansiyeli bulunduğunu aktardı. Seyitoğlu, Türkiye Diri Fay Haritası'ndaki mevcut fayların uzunluklarının 1855'te meydana gelen depremlere neden olan faylar kadar uzun görünmediğini, ancak yaptıkları tespitlerin ovanın içinden geçen daha uzun bir sistem olduğunu gösterdiğini belirtti.

Konuşmada 1855 depreminin etkileri ve fayın o dönemdeki kırılma örüntüsü de ele alındı; Seyitoğlu'na göre 1855'te fayın yaklaşık yarısının kırıldığı, Susurluk'tan Kestel'e kadar uzanan bir sistemin o dönemde etkin olduğu ve Kestel'den Yenişehir Ovası'nın iç kesimlerine uzanan bölümün ise 1855 yılında kırılmamış göründüğü vurgulandı. Fayların yıllık yer değiştirme hızlarının hesaplanmasının, fay üzerinde biriken gerilimi ve bu sayede olası büyüklükleri kestirmede kritik olduğu belirtildi.

Tarihi veriler, mimari perspektif ve hazırlık çağrısı:

Panelde gösterilen animasyon film, 1855 yılındaki depremin kentte yol açtığı yıkımı görsel olarak yeniden canlandırdı ve tarihi kaynaklarla birlikte deprem gerçeğinin hafızada tutulmasının önemini ortaya koydu. Dr. Öğretim Üyesi İbrahim Karahancı tarihi kaynakları değerlendirirken, Prof. Dr. Kazancı "jeolojik miras" kavramını anlatarak fosil, kayaç, mineral ve yer şekillerinin uzmanlarca tespit edilmesinin gerekliliğini vurguladı.

Prof. Dr. Neslihan Dostoğlu ise Bursa'nın birinci derece deprem bölgesinde yer aldığını hatırlatarak, depremlere hazırlıklı olmanın zorunluluğuna dikkat çekti. Dostoğlu, disiplinler arası yaklaşımların önemini belirtti ve panelin düzenlenmesinde emeği geçen kurumlara teşekkür etti.

Jeoloji Mühendisleri Odası Güney Marmara Şube Başkanı Mehmet Yıldız panelde yaptığı konuşmada, tarihsel kayıtların 1900 öncesi dönem için hayati veri sağladığını, aletsel döneme girilen 1900'lerden sonra ise depremlerin büyüklük, derinlik ve etki alanı gibi verilerinin daha kesin işlendiğini anlattı. Yıldız, panelin Bursa'nın deprem gerçeğini tarihsel ve bilimsel veriler ışığında tartışmak için önemli bir platform olduğunu söyledi.

Osmangazi Belediye Başkan Yardımcısı İbrahim Emre Tonaroğlu ise 700. yıl etkinliklerinde bilimi merkeze alan çalışmalar yürüttüklerini, bu panelin de kente ve gelecek kuşaklara miras bırakılacak nitelikte bir etkinlik olduğunu dile getirdi ve belediye olarak afet bilincinin güçlendirilmesine yönelik projelere öncelik verdiklerini ifade etti.

Panel katılımcıları, Bursa'da tespit edilen fay sistemi ve 1855 depremi gibi tarihsel örnekler üzerinden hareketle, kent planlaması, yapı güvenliği ve toplumsal farkındalık konularında alınması gereken önlemleri tartıştı. Uzmanların ortak vurgusu, riskin bilinciyle hazırlıkların artırılması, jeolojik verilerin karar süreçlerine dahil edilmesi ve disiplinler arası işbirliğinin güçlendirilmesi oldu.

Etkinlik, Bursa'nın hem tarihi mirasını hem de jeolojik birikimini deprem gerçeğiyle birlikte değerlendirme açısından önem taşıyor; sunulan veriler, karar vericiler ve halk için zamanında müdahale ve önlem çağrısında bulunuyor.

Uzmanlar uyardı, Bursa’nın 7 şiddetinde deprem üretecek fay sistemi var