Çanakkale'den Türkiye'ye örnek uygulama: kalın bağırsakla yapılan ortotopik yapay mesane
Çanakkale'de uygulanan teknik:
ÇOMÜ Organ Nakil Merkezi tarafından son beş yılda uygulanan ve dünyada sınırlı sayıda merkezde gerçekleştirilen bir yöntemle, mesane alınan hastalara kalın bağırsaktan oluşturulan ortotopik yapay mesane yapılıyor. Bu yaklaşımda, ince bağırsak yerine kalın bağırsağın daha kaslı kısmı kullanılarak gerçek mesaneyi andıran bir rezervuar oluşturuluyor.
Tipik olarak mesane alındıktan sonra Türkiye ve dünyada ince bağırsak segmenti kullanılması sonucu ya hastanın ömür boyu torba taşımak zorunda kaldığı ürostomi ya da kasılma özelliği olmayan yapay mesane nedeniyle sondaya bağımlı yaşam gibi durumlar ortaya çıkabiliyor. ÇOMÜ ekibi ise bu kısıtları azaltmak amacıyla sigmoid segmenti gibi kalın bağırsak dokusunu tercih ediyor.
Operasyonun uygulama süreci ve nedenleri:
Prof. Dr. Cabir Alan ameliyat yaklaşımını ve seçimin gerekçelerini şöyle özetliyor: "Üç aylık bir kemoterapi sürecinin ardından anestezi değerlendirmelerini yaptık. Ameliyata uygunluk kararı verildikten sonra kendisine radikal sistektomi ameliyatı uyguladık. İleri evre mesane kanserlerinin en etkin tedavisi sistektomi dediğimiz kanserli mesanenin tamamen alınmasıdır. Mesane alındıktan sonra idrarın akış yönünü belirlemek için genel olarak Türkiye’de ve dünyada ince bağırsak segmenti kullanmaktadır. Bu ya dışarıya ağızlaştırma şeklinde yapılmaktadır ki hasta bu ameliyattan sonra ömür boyu torba taşımaktadır. Yada 60 santimlik ince bağırsak segmenti kullanılarak yapay bir mesane oluşturulmaktadır. Bu mesanenin kasılma özelliği olmadığından dolayı hasta kalan ömründe sonda ile mesanesini boşaltmak durumunda. Biz Remzi Bey’e yaşı ileri evre olmasına rağmen ortotopik mesane dediğimiz bir ameliyat gerçekleştirdik. Burada ince bağırsak yerine kalın bağırsak segmenti kullandık. Daha kısa bir bağırsak segmenti kullandık. Hastamız ameliyatın ikinci haftasında, bugün taburcu edeceğiz inşallah. Herhangi bir sağlık problemi yok. Bundan sonra hastamız katater ya da yandan torba taşımasına gerek kalmadan normal yoldan idrarını yapabilecek. Remzi Bey ile beraber bu ameliyatı gerçekleştirdiğimiz kişi sayısı 42’ye ulaştı. Aşağı yukarı 5 yıldan beri bu tekniği uygulamaktayız. İleri evre mesane kanseri olan hastalarımızın yapay mesane konusunda bilinçlenmelerini ve merkezimize müracaat etmelerini tavsiye ediyorum. Türkiye’de bu ameliyat ilk kez bizim merkezimizde, dünyada da sayılı merkezde uygulanmaktadır. Araştırdığımız kadarıyla da dünyada da birkaç merkez dışında bu tekniği uygulayan yok."
Hastaya ve yaşam kalitesine etkisi:
Doç. Dr. Hasan Anıl Kurt işlemin hasta konforuna katkısını şu cümlelerle anlattı: "İnce bağırsaktan kullanılan bağırsak kısmı ile yapay mesane işlemi Türkiye’de yapılmakta. Fakat kalın bağırsağın sigmoid dediğimiz daha kaslı olan yapısıyla stepler teknolojisinin gelişmesiyle kalın bağırsaktan yapay mesane yapıyoruz. Orda bir rezarvuar oluşturup idrarın depolamasını sağlayarak hasta doğal yollardan idrarını yapabiliyor. Hayat konforu rutinde görülen diğer bağırsak segmentine göre yaşam kalitesi daha çok artmakta bu hastalarda. Bizde son 5 yılda bu yaptığımız hasta sayıları yeterli sayıya ulaştıktan sonra bilimsel kongrede sunumumuzu yaptık. Şu anda da yayın aşamasına geldi. Bunu da literatüre kazandırmanın gururuyla paylaşmak istedik. Türkiye’de bu henüz yapılmış değil. Dünyada da birkaç merkez dışında çok yapılan yer yok. Üroloji ekibimizin bu konuda Türkiye’ye sağladığı bu katkıyla bunu bilimsel camiaya da sunduk."
Merkezin uyguladığı teknik sayesinde hastalar, kateter ya da yan torba taşıma zorunluluğundan kurtuluyor; doğal yoldan idrar yapma olanağı ve artan yaşam konforu elde ediliyor.
Hastaların deneyimleri:
Remzi Bilgi (78), ameliyat ve iyileşme sürecini anlatırken, "Hocama ve ekibine canı gönülden teşekkür ediyorum. İdrar yollarımda daralma ve sızı şikayeti ile hastaneye gittim. İltihap diye gittik sonunda kemoterapi aldık. İki mesane ameliyatı oldum ama üreme devam etti. Hocam ile ameliyata karar verdik. Şimdi sağlığıma kavuştum iyiyim" dedi. Remzi Bey, ekibin müdahalesinin ardından ikinci haftada taburcu edilecek noktaya geldi.
Ramazan Göksu (66) ise Çan ilçinde yaşadığını, 7 yıl süren şikayetlerin ardından merkeze başvurup bir yıl önce ameliyat olduğunu belirterek, "Çok ameliyatlar oldum, çok doktorlar gezdim. Sağ olsun hocamıza ulaştım. Daha önceden gittiğimiz doktorlar torba olacak dediler. Cabir hocamız bağırsaktan yapay mesane yapacağınızı söyledi. Sağ olsun 1 sene önce ameliyatımı oldum. Allah’a şükür en ufak bir sorunumuz yok" diye konuştu.
Merkez, son 5 yılda 42 hastada uyguladığı tekniği bilimsel platformlarda sunmuş ve yayın aşamasına getirmiş bulunuyor; ekip, ileri evre mesane kanseri olan hastaların bu seçeneğin farkında olmalarını ve merkeze başvurmalarını öneriyor.
TIP DÜNYASINDA ÇIĞIR AÇAN YAPAY MESANE OPERASYONU DÜNYADA SADECE BİRKAÇ MERKEZDE GERÇEKLEŞTİRİLİRKEN TÜRKİYE’DE İSE ÇANAKKALE’DE GERÇEKLEŞTİRİLİYOR.