Çardak'ın kayıp kareleri: mahallelerinden hanına uzanan dijital hafıza
Proje hayata geçiriliyor
Denizli’nin Çardak ilçesinde, geçmişin görsel mirasını korumaya yönelik kapsamlı bir çalışma başlatıldı. Çardak Kaymakamı Ahmet Berkay Deniz öncülüğünde yürütülen Tarihi Çardak Fotoğrafları Sergisi ve dijital arşiv projesiyle, vatandaşların kişisel arşivlerinde sakladıkları eski fotoğrafların bir araya getirilmesi hedefleniyor.
fotoğraflardan ortak hafızaya:
Kaymakamlık, ilçeye ait fotoğrafların yalnızca aile albümlerinde kalmaması ve ortak bir kültürel belleğin parçası haline gelmesi amacıyla vatandaşlara çağrıda bulundu. İlçenin sokaklarından günlük yaşamına, yapı ve anılarına kadar geniş bir yelpazedeki görsellerin toplanması planlanıyor. Proje ekibi, ellerinde bu tür fotoğraflar bulunan vatandaşların görselleri cardakkaymakamligi20@gmail.com adresine göndermelerini rica ediyor.
yerel tarih vurgusu ve beklentiler:
Toplanacak fotoğrafların, Çardak’ın geçmişteki sosyal yaşamını, mimari dokusunu ve toplumun günlük ritüellerini kayda geçirmesi bekleniyor. Bugün birçok kişinin yalnızca sözlü anlatımlarla tanıdığı görüntülerin, özgün fotoğraflar sayesinde yeniden gün yüzüne çıkarılması hedefleniyor. Çalışma, sadece bir sergi hazırlığından öteye geçerek ilçenin görsel belleğini dijital ortamda koruma işlevi görüyor.
Çardak Hanı'nın önemi ve tarihçesi
Projede özellikle Çardak Kervansarayı (Çardak Hanı)na ait eski fotoğrafların toplanması özel bir öneme sahip. Han, Denizli-Eğirdir tarihî kervan yolu üzerinde yer alan ve Anadolu Selçuklu döneminden günümüze ulaşan yapılardan biri olarak biliniyor.
mimari özellikler ve kitabe bilgileri:
Hanın kitabesine göre yapı, Anadolu Selçuklu Sultanı I. Alâeddin Keykubad döneminde, Honaz vilayeti hâkimi ve sultanın mirahuru Esedüddin Ayaz bin Abdullah eş-Şehabi tarafından 1230 yılında inşa ettirildi. Dikdörtgen planlı yapının geniş kare avlusu ve kapalı bölümleri, Selçuklu kervansaraylarının daha sade örnekleri arasında değerlendiriliyor. Girişteki yedi satırlık kitabenin iki yanında Selçuklu dönemine ait aslan motifleri bulunuyor; hanın bazı devşirme taşlarında ise boğa başı, balık ve insan başı kabartmaları dikkat çekiyor.
tarihî isimler ve kullanım:
Tarihî kaynaklarda Çardak Hanı’nın geçmişte "Hanabat" veya "Hanâbâd" adıyla da anıldığı aktarılıyor. Dinar’a bağlı olduğu dönemde bu adlarla bilinen hanın, Kurtuluş Savaşı sırasında zahire ambarı olarak kullanıldığı bilgisi de yerel bellekte önem taşıyor.
Çardak ilçesinin tarihçesine ilişkin kayıtlarda, yerleşimin 1105 yılında Maymun Dağı eteğinde "Körin" adıyla bir Türkmen yerleşimi şeklinde kurulduğu; daha sonra bugünkü yerine taşındığı belirtiliyor. İlçe statüsüne ise 1 Nisan 1958 tarihinde kavuştu.
Kaymakamlık, toplanacak görsellerden oluşturulacak sergiyle geçmişteki Çardak görüntülerini bugünün insanlarıyla buluşturmayı; dijital arşivle de ilçenin tarihî ve kültürel belleğini gelecek kuşaklara aktarmayı amaçlıyor. Vatandaş katkısı ile ortak bir hafıza oluşturulmasının projenin en önemli çıktılarından biri olması bekleniyor.
DENİZLİ’DE ÇARDAK KAYMAKAMLIĞI, İLÇENİN GEÇMİŞİNE IŞIK TUTACAK ÖNEMLİ BİR ÇALIŞMA BAŞLATTI. "TARİHİ ÇARDAK FOTOĞRAFLARI SERGİSİ" VE "DİJİTAL ARŞİV OLUŞTURMA PROJESİ" KAPSAMINDA VATANDAŞLARIN ELLERİNDE BULUNAN ESKİ ÇARDAK FOTOĞRAFLARI TOPLANARAK İLÇENİN GEÇMİŞİNİN GELECEK KUŞAKLARA AKTARILMASI HEDEFLENİYOR.