Çayönü'nde 5 metrekarelik işlik: binlerce yıllık madencilik uzmanlaşması ortaya çıktı
Çayönü Tepesi'nde 5 metrekarelik madencilik işliği bulundu
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Diyarbakır'ın Ergani ilçesindeki Çayönü Tepesi kazılarında 2026 sezonunda ortaya çıkarılan yeni bir madencilik işliğini duyurdu. Kazılar, işliğin M.Ö. 6900-6800 yıllarına tarihlendiğini ve yaklaşık 5 metrekarelik bir alanı kapsadığını gösterdi.
İşliğin mimarisi ve buluntular:
Kültür ve Turizm Bakanlığının izniyle, Öğretim Üyesi Doç. Dr. Savaş Sarıaltun başkanlığındaki ekip tarafından yerleşmenin batı kesiminde açığa çıkarılan işlikte, merkezde taş döşemeli bir çalışma alanı ve çevresinde en az 6 dikme deliği tespit edildi. Dikme delikleri, çalışma alanının üzerinin bir gölgelikle örtülmüş olabileceğini ve üretimin planlı biçimde yürütüldüğünü işaret ediyor.
İşlik merkezinde 18, işlik ve yakın çevresinde ise yaklaşık 24-25 malakit örneği bulundu; daha geniş alandaki malakit ve bakır buluntularının sayısı yaklaşık 42 olarak kaydedildi. Buluntular arasında ham malakit parçaları, yarı işlenmiş ve işlenmiş malakit örnekleri, bakır boncuklar ve çeşitli bakır nesneler yer alıyor.
Üretim süreci ve kültürel süreklilik:
Buluntuların ham maddeden yarı mamule ve işlenmiş ürüne kadar farklı aşamaları temsil etmesi, Çayönü'de madencilik ve malzeme işlemenin yalnızca ham madde temini olmadığını, belirli alanlarda uzmanlaşmış üretim faaliyetlerinin sürdürüldüğünü ortaya koyuyor. Bakan Ersoy, Çayönü'de bakır ve malakit kullanımının izlerinin M.Ö. 9100'lere kadar uzandığını ve yeni işliğin bu geleneğin yaklaşık 2 bin yıl boyunca sürdüğüne ilişkin önemli bir veri sağladığını belirtti.
2026 kazıları ayrıca yerleşmenin kültürel sürekliliğine dair yeni veriler sundu; batı alanda Çanak Çömlekli Neolitik Dönem'in erken aşamalarından Proto-Hassuna kültürüne ait nitelikli çanak çömlekler tespit edildi. Yaklaşık M.Ö. 6800-6600 tarihli buluntuların kesin kronolojisi, devam eden Karbon-14 ve diğer arkeometrik analizlerle daha ayrıntılı biçimde ortaya konacak. Üretim alanının mimari olarak tanımlanabilmesi ve buluntuların aynı bağlamda ele geçmesi nedeniyle keşif, 2026 Çayönü kazı sezonunun en önemli buluntularından biri olarak değerlendiriliyor.
KÜLTÜR VE TURİZM BAKANI MEHMET NURİ ERSOY