çıraklıktan kendi dükkanına: 50 yıldır saat tamir ediyor

Mehmet Şen’in yarım asırlık saatçilik serüveni

Muğla’nın Menteşe ilçesinde yaşayan 62 yaşındaki Mehmet Şen, ilkokulu bitirdiği 1976 yılında bir saat ustasının yanında çırak olarak mesleğe adım attı. Askerlik dönemi dışında hayatını geçirdiği aynı dükkânda sürdüren Şen, yaklaşık 5 metrekarelik iş yerinde yarım asrı geride bıraktı.

Çıraklıktan iş yeri sahibine:

Şen, mesleğe başladığı yıllarda çıraklığın farklı şartlarda yürüdüğünü anlatıyor. O dönemde sigorta ve düzenli ücret gibi hakların yaygın olmadığını belirten usta, ustalara verilen çırakların emeğiyle öğrenme kültürünün hâkim olduğunu söyledi. İş yerinin ilk sahibi başka yere taşınınca dükkân kiraya verildi; askerlik dönüşünde ise Şen dükkanı devralarak kendi işini kurdu. Başlarken elinde tamir için araç-gereç olmadığını, zaman içinde ustalıkla ve emekle dükkânını geliştirdiğini ifade etti.

Değişen saatçilik ve gelecek kaygısı:

Yıllar içinde saatçiliğin doğasının değiştiğini vurgulayan Şen, eskiden mekanik saatler üzerinde çalışılırken şimdi pilli saatlerin ağırlık kazandığını söyledi. "Ustadan öğrendiğimiz saatlerden saat kalmadı. Şimdi artık tamamen pilli oldu. Burada da pilli saatlerde kendimi geliştirdim. Kendi kendime, ustadan herhangi bir bilgi almadan öğrendim" sözleri, meslekteki dönüşümü özetliyor.

Teknolojinin ve seri üretimin etkisiyle saatlerin daha çok kullan-at mantığıyla üretilmesinden kaygı duyan Şen, geleneksel ince işçiliğin yok olma riski taşıdığını belirtiyor. Gençlerin bu tür el emeğine dayalı mesleklere ilgi göstermediğini, bu yüzden yetiştirecek çırak bulamadığını söylüyor: "Çırak yetiştirme şansımız yok bu şartlarda. Karşılayacak, öğrenecek, heves eden yok. Yetiştirmek de kolay değil. Çünkü çok ince bir sanat."

Mesleğini devredecek kimse olmaması Şen’i düşündürüyor; yetiştiremediği için dükkanı bırakamadığını belirtiyor. Buna rağmen gençlere meslek edinmeleri ve sanata yönelmeleri tavsiyesinde bulunuyor: "Gençlerin birazcık sanata meyil etmesini tavsiye ediyorum. Sanat güzel bir şey. Açta bırakmaz, açıkta bırakmaz. Evini geçindirebileceği ekmeğe az buçuk kazandırır."

Mehmet Şen, kent merkezindeki küçük dükkânında geçen yarım asrı, ustadan çırak geleneğiyle, el işçiliği ve sabırla örülü bir meslek hayatı olarak tanımlıyor ve geleneksel saatçiliğin geleceği konusunda kaygılarını dile getiriyor.

MUĞLA’NIN MENTEŞE İLÇESİNDE 1976 YILINDA İLKOKULU BİTİRDİKTEN SONRA SAATÇİLİK MESLEĞİNE ÇIRAK OLARAK BAŞLAYAN 62 YAŞINDAKİ MEHMET ŞEN, YARIM ASIRDIR AYNI DÜKKANDA MESLEĞİNİ SÜRDÜRÜYOR.