Cizre'nin asırlık serinliği: tescilli limonatanın hikâyesi

Cizre'nin asırlık serinliği:

Şırnak’ın Cizre ilçesinde yaz boyunca sıcaklıkların yer yer 50 dereceye ulaştığı günlerde, bölgenin serinletici geleneği olan Cizre limonatası dikkat çekiyor. Tarihi M.Ö. 10 binli yıllara dayanan Nuh Peygamber şehri Cizre’de uzun yıllardır hazırlanan ve 'Cizre Leyminetesi' adıyla da anılan bu içecek, yerel üreticiler tarafından turistlerin ve kent sakinlerinin favorisi haline gelmiş durumda.

Coğrafi tescil ve tanınırlık:

Yerel üretimin tanınırlığını artıran gelişme, Cizre limonatasının 20 Mayıs 2025 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 1742 mahreç numarası ile coğrafi işaret belgesi alması oldu. Bu tescil, limonatanın özgün tarifinin ve üretim yönteminin korunmasını sağlarken Cizre markasının öne çıkmasına katkıda bulunuyor.

Tarif ve hazırlık

Cizre limonatası, doğal limon suyu, şeker, su, süt ve vanilya gibi malzemelerle hazırlanıyor. Üreticiler, bu tarifin en önemli farkını iade ettikleri iki öğede görüyor: kullanılan doğal süt ve vanilya. Buna ek olarak hafif miktarda limon tuzu da lezzeti dengeliyor. Yerel ustalar, bu bileşenlerin birleşiminin içeceğe ferahlatıcı ve kendine özgü bir tat verdiğini vurguluyor.

Ustalık, kuşaktan kuşağa aktarım ve satış:

Yarım asra yaklaşan deneyimiyle tanınan Hacı Fettah Cavıldak, mesleği amcası Hacı Emin’den öğrendiğini ve tarifini çocuklarına öğreterek sürdüreceklerini belirtiyor. 40 yıllık esnaf olan Fettah usta, işletmesine gelen yerli ve yabancı turistlerin limonatayı ilgiyle tükettiklerini, şehir dışı siparişlerde ürünü bir gün önceden hazırlayıp dondurarak gönderdiklerini aktarıyor. Yurt dışından gelen müşteriler için de dondurulmuş paketleme yapılıyor.

Fettah usta, üretim ve talep hakkında şunları söylüyor: 'Burada Cizre’nin gerçek tescilli limonatasını biz yapıyoruz. Amcam 1955’ten beri Cizre’de bu limonatayı yapıyor. Bende amcamdan öğrendim ve yapmaya devam ediyoruz. Cizre’de yaz yaklaşık 8 ay sıcak geçiyor. Bu sıcaklığa Cizre’nin en vazgeçilmez lezzetlerinden biride Cizre Limonatasıdır.' Bu sözler, hem geleneğin sürekliliğine hem de ürünün yerel kimliğine işaret ediyor.

Oğlu Abdullah Cavıldak da babasından öğrendiği tarifle üretime devam ettiklerini belirterek herkesi bu eşsiz lezzeti tatmaya davet ediyor: 'Bu güzel limonatanın yapımını babamdan öğrendim. Cizre’nin yaz sıcaklığında serinleten bir lezzet olan limonatayı yapıyoruz.'

Coğrafi tescil ile birlikte Cizre limonatası, hem yöresel bir miras olarak korunuyor hem de bölge ekonomisine katkı sağlayan bir ürüne dönüşüyor. Yerel ustaların aktarımıyla sürdürülen tarif, ziyaretçilerin ve dışarıdan sipariş verenlerin ilgisini çekmeye devam ediyor.

Cizre'de sıcak yaz aylarının serinleten lezzeti: Cizre limonatası