Çocukları için gittiği kurslar onu mangala masasına taşıdı: Manisa'nın ilk kadın antrenörü
Satrançtan mangalaya bir yolculuk:
Eminenur Afife Ündar, Manisa'da yaşayan, iki çocuk annesi ve iki ön lisans mezunu bir eğitmen adayı. Lisans eğitimine devam ederken çocuklarını satranç kurslarına götürüp getirirken başlayan zeka oyunlarına olan ilgisi, onu geleneksel oyunlar dünyasına yönlendirdi. Aldığı eğitimler sonucunda Geleneksel Spor Dalları Federasyonu bünyesinde antrenörlük ve hakemlik belgelerini tamamlayarak Manisa’da federasyon lisanslı mangala sporcuları yetiştirebilecek ilk kadın antrenör unvanına ulaştı.
Kooperatiften ustalığa uzanan adımlar:
Ündar, yaklaşık dört-beş yıl boyunca Şehzadeler Halk Eğitimi Merkezi çatısı altında el sanatları kurslarına katıldı. Bu süreçte Kurşunlu Han’da faaliyet gösteren Manisa Kadın Kooperatifi ile tanışması, kariyerinde dönüm noktası oldu. Kooperatif başkanı ve Halk Eğitimi Merkezi Geleneksel El Sanatları öğreticisi Nilgün Beşirik ile çalışarak mesleki yeterlilik sınavlarına girip ustalık ve usta öğreticilik belgelerini aldı. Ündar, kooperatifin sağladığı imkanlarla yeni yetenekler keşfettiğini ve eğitim sürecinde kendisine destek veren tüm hocalarına ve arkadaşlarına minnettarlığını dile getirdi.
Gelenekten geleceğe taşınan mangala ve hedefler:
El sanatlarıyla geçmişin izlerini yaşatırken, kültürel mirası koruma amacıyla zekâ oyunlarına yöneldiğini belirten Ündar, mangala antrenörlüğü ve hakemlik eğitimlerini tamamlamanın ardından bu kadim oyunu yeni nesillere aktarmayı amaçladığını söyledi. Ündar, "Geçmişi el sanatlarıyla, geleceği mangalayla yaşatıyorum" diyerek Manisa'da lisanslı mangala sporcuları yetiştirebilecek ilk kadın antrenör olmanın gururunu paylaştı.
Ündar, azim ve öğrenme tutkusunun kendisini motive ettiğini vurguladı ve "Hedefim edindiğim bilgi ve sportif yetkinlikleri daha geniş kitlelerle buluşturmak, kültürümüzün değerlerini yaşatarak gençlere ilham olmak" ifadelerini kullandı. Mangalanın, Türkiye, Kazakistan ve Kırgızistan ortak başvurusu ile UNESCO tarafından "Geleneksel Strateji ve Zeka Oyunu" olarak İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası listesine kaydedildiğini hatırlatan Ündar, oyunun masa başı zekâ oyunları kategorisindeki ilk Türk kültür unsuru olduğuna dikkat çekti.
Kooperatifin toplumsal etkisi:
Manisa Kadın Kooperatifi Başkanı Nilgün Beşirik, kooperatifin kadınların meslek edinmesini ve ekonomik bağımsızlık kazanmasını sağlamayı amaçladığını belirtti. Şehzadeler Halk Eğitimi Merkezi iş birliğiyle açılan kurslarda bugüne kadar 20’nin üzerinde kadın eğitmen yetiştirildiğini ifade eden Beşirik, punç nakışı, sepet örme, keçe yapımı, takı tasarımı ve dokuma gibi alanlarda yetişen kadınların Manisa’nın farklı ilçelerindeki Halk Eğitimi Merkezlerinde görev aldığını söyledi. Beşirik, Afife’nin azmi ve başarısından duydukları memnuniyeti ve onun başarıyı kooperatifle paylaşmasının önemini vurguladı.
Mangala oyunu, iki kişi arasında oynanan geleneksel Türk zekâ ve strateji oyunlarından biri olarak biliniyor. Oyunda karşılıklı altışar küçük kuyu ve iki büyük hazine bulunuyor; toplam 48 taş kullanılarak stratejik hamlelerle rakibin önüne geçmek, oyunun temel amacını oluşturuyor. Ündar’ın çalışmaları, bu kültürel mirası hem el sanatlarıyla hem de masa başı oyun eğitimiyle yaşatmayı hedefliyor ve Manisa’da yeni nesil stratejistlerin yetişmesine katkı sağlamayı amaçlıyor.
EMİNENUR AFİFE ÜNDAR (SOLDA), MANGALA EĞİTİMİ VERİYOR