çocukların sağlığı için yeni ölçüt: okul gıdası logosu uygulanıyor

Okul kantinlerinde yeni dönem başladı

Yeni eğitim-öğretim yılıyla birlikte okul kantinlerinde satılan ambalajlı gıdalar için yeni bir işaretleme dönemi başlıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı ortaklığında gündeme gelen Okul Gıdası Logosu uygulaması, belirlenen besin kriterlerini karşılayan ürünlerin kolayca ayırt edilmesini sağlayarak öğrencilerin daha sağlıklı tercihler yapmasını hedefliyor.

Uygulama, 2019'da imzalanan ortak protokolden sonra hayata geçiriliyor ve ilk etapta 675 ürünün logo alarak okul kantinlerinin raflarına girmesi planlanıyor. Sistem özellikle şeker, tuz ve yağ oranlarına odaklanıyor; amaç, kantin seçeneklerini çocukların yeterli ve dengeli beslenmesine uygun hale getirmek.

uygulamanın kapsamı ve teknik ayrıntılar:

Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kodeks ve Yem Mevzuatı Daire Başkanı Selim Kaplan, projenin amacının güvenilir gıdaya ulaşımı kolaylaştırmak olduğunu belirtiyor. Kaplan, yeterli ve dengeli beslenmeye katkı sunmak üzere üç bakanlıkla yürütülen çalışmada gıda okur-yazarlığının önemine vurgu yaptı ve ebeveynlere, aile ortamına düşen sorumlulukları hatırlattı.

Kaplan, uygulamanın sadece logo takibiyle sınırlı olmadığını, benzer dönüştürücü çalışmaların da sürdüğünü söyledi. İçme sütleri tebliğinde şeker miktarının düşürülmesi ve yapay aroma vericiler yerine doğal aroma kullanımına geçiş, tam buğday ununun yaygınlaştırılmasına yönelik kampanya ve ekşi mayalı tam buğday ekmeğinin teşvik edilmesi bunlardan bazıları. Çalışmaların ilk olarak Konyada başladığı, önümüzdeki günlerde ise 81 il ve tüm kamu kurumlarında uygulamanın yaygınlaştırılmasının hedeflendiği ifade edildi.

Kaplan ayrıca, Bakanlık tarafından geliştirilen ve e-devlet şifresiyle erişilen mobil uygulama Güvenli Gıdayı tanıttı. Uygulama; denetimli marketler, içerik ve ürün şikayeti ile fotoğraflı sorgulama gibi özelliklerle tüketicinin doğrudan gıda güvenliği denetimi yapmasını ve bakanlığa bildirim göndermesini mümkün kılıyor.

uzman görüşleri ve kantin tercihlerine yönelik öneriler:

Türk Böbrek Vakfı Başkanı Timur Erk, projeyi toplum sağlığı açısından dönüştürücü bir adım olarak nitelendirerek bakanlıklara ve yetkililere teşekkür etti. Erk, okul gıdası konusunun sadece kantin düzenlemesi olmadığını; çocukların gelecekteki sağlık durumunun bugün kazandıkları beslenme alışkanlıklarıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurguladı. Ayrıca, okul gıdası logolu ürünlerin yalnızca kantinlerle sınırlı kalmayıp tüm marketlerde de bulunmasının önemine dikkat çekti.

Erk, aşırı tuz ve şeker tüketimi ile hareketsiz yaşamın obezite, hipertansiyon, diyabet ve böbrek sağlığı açısından risk taşıdığına işaret ederek, güvenilir gıdanın yalnızca hijyenik üretimle sınırlı olmadığını; içeriği bilinen, doğru etiketlenen ve denetlenen ürünlerin esas güvenilirliği oluşturduğunu belirtti.

Türk Böbrek Vakfı Diyetisyeni Gökçen Efe Aydın, okul kantinlerinde ulaşılabilir sağlıklı seçeneklere örnekler verdi. Aydın, çocukların meyveyi bütün olarak tüketmesinin meyve suyu yerine daha doğru bir tercih olduğunu, kuruyemiş ve kuru meyvelerde 30 gramlık porsiyon kontrolünün önemli olduğunu söyledi. Önerilen seçenekler arasında tuzsuz kuruyemiş ve kuru meyve, süt, tam buğday ekmeği ile hazırlanmış peynirli sandviç ve ayran, ev yapımı köfte ve ayran, taze meyve gibi pratik ve besleyici alternatifler yer alıyor.

Uygulamanın başarıya ulaşması için okul yönetimleri, aileler, üreticiler ve denetleyici kurumların eşgüdümlü çalışması gerektiği vurgulanıyor. Okul gıdası logosu, kantin raflarını etap etap değiştirebilir; ancak Selim Kaplan'ın da belirttiği gibi asıl hedef, evde başlayan ve toplum genelinde yayılan bir gıda okur-yazarlığı kültürü oluşturmak. Bu sayede logo olsun ya da olmasın çocukların sağlıklı beslenme alışkanlıkları güçlendirilecek ve ortak toplum sağlığına katkı sağlanacaktır.

(SOLDAN SAĞA) SELİM KAPLAN, TİMUR ERK, GÖKÇEN EFE AYDIN.