Çubuk turşusunda tarladan tenekeye hasat yarışı
Hasatın ilk günleri:
Ankara'nın Çubuk ilçesinde, Türkiye'nin coğrafi işaret tescilli lezzetlerinden olan Çubuk turşusu için yetiştirilen salatalıklarda hasat başladı. Artan sıcaklıklara karşın üreticiler, turşuluk özelliğini kaybetmemesi için ürünün olgunlaştığı anı kaçırmamak adına sabahın erken saatlerinde tarlaya giriyor.
İşçi sayısı ve tarlanın verimine göre günlük ortalama 80 çuval salatalık toplanıyor. Kısa sürede büyüyen salatalıkların zamanında alınmaması durumunda turşuluk niteliği bozulduğundan hasat yoğun ve hızlı bir tempoda sürüyor.
Tarla ve verim detayları:
Çubuk turşusunun hammaddesi olan salatalıklar, mart ve nisan aylarında toprakla buluşuyor ve yaklaşık 4 aylık bir yetişme döneminin ardından hasada hazırlanıyor. Bölgenin iklimi, verimli toprak yapısı ve yıllardır süregelen üretim geleneği ürüne kendine has bir lezzet ve çıtırlık kazandırıyor.
Üreticilerden İrfan Topal, zorlayıcı etkenleri şöyle özetliyor: 'Her sezonun kendine göre sıkıntıları oluyor. Fiyat sıkıntımız var. Havalardan dolayı hastalık var; pire, kırmızı örümcek... Bunlarla mücadele ediyoruz. Gece gündüz bir şekilde üretmeye uğraşıyoruz.' Topal, kendi arazisinin toplam 45 dönüm olduğunu, şu anda 11 kişi çalıştığını ve sezona ek işçi alımlarıyla devam edeceklerini belirtiyor.
Turşu üretim süreci ve pazarlama:
Hasat edilen salatalıkların önemli bir bölümü ilçedeki turşu işletmelerine gönderiliyor. Burada salatalıklar; sarımsak, acı biber, defne yaprağı ve Çubuk turşusuna karakterini veren dereotuyla birlikte tenekelere yerleştiriliyor. Üzüm sirkesi ve limon tuzu eklenmiş su ile bir gün boyunca ağzı açık fermente edilip, yaklaşık 1 aylik olgunlaşma sürecinin ardından tüketime sunuluyor.
Her yıl milyonlarca kavanoz Çubuk turşusu hem yurt içinde hem de yurt dışına gönderiliyor; ürün farklı ebatlarda kavanozlara doldurularak paketleniyor. Topal, bu sezon için '100 tona yakın rekolte bekliyoruz ama o da hava durumuna bağlı' diyor ve 0-1-2 kalibrelerine dikkat ederek mümkün olduğunca küçük boylarda topladıklarını, bunun maddi değerini artırdığını vurguluyor.
Fiyatlandırmaya ilişkin belirsizlik sürüyor. Topal, geçen yılın fiyatlarını örnek vererek bu sezon için 2 numaranın 30 lira, 1 numaranın 45-55 lira, 0 numaranın ise 75-85 lira civarında olabileceğini söyledi. Ayrıca turşu bidonlarının tanesinin 900 lira civarında dolaştığı ifade ediliyor.
Topal, ekim zamanını ve ürün zamanlamasını şöyle anlattı: 'Bizim buranın Çubuk salatalığı mayıs ayının son haftasında, haziranın ilk başlarında ekilir. Temmuz’un 15’i gibi ürünümüz başlar. Temmuz 15’ten sonra turşularımızı kurarız.'
Çubuk turşusunun ekonomik katkısının yanı sıra bölgenin tanıtımında da önemli rol oynadığı belirtiliyor. Topal, 'Bu sene de 6 ila 9 Eylül arasında festivalimiz var' derken haber metninde ayrıca ilçede 3 ile 6 Eylül tarihlerinde düzenlenecek Uluslararası Çubuk Turşu ve Kültür Festivali'ne de yer verildi.
Çubuk turşusu üretimi, tarladan tenekeye uzanan süreçte bölge ekonomisine canlılık katarken, coğrafi işaret tesciliyle birlikte ürüne sağlanan prestij ihracat kanallarını da destekliyor.
Sıcağa karşı hasat mücadelesi: Çubuk turşusunun hammaddesi tarladan çıkıyor