Deprem sonrası arz arttı: 11 ilde kiralık konut sorunu görülmüyor

Piyasa genel görünümü:

Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından kira piyasasında yaşanan kaygılar, Doğu Akdeniz İnşaat Müteahhit Birlikleri Federasyonu (DAİMFED) Genel Başkanı Mustafa Karslıoğlu’nun değerlendirmesine göre azaldı. Karslıoğlu, depremden etkilenen 11 vilayette konut arzının arttığını ve genel olarak kira sıkıntısı bulunmadığını belirtti.

Federasyon başkanı, özellikle TOKİ tarafından üretilen konutların piyasaya girişinin belirleyici olduğunu vurguladı. Karslıoğlu'na göre, İstanbul veya diğer büyük merkezlerde olası baskıların aksine, söz konusu 11 ilde talep açısından rahatlama var: 455 bin yeni konut piyasayı önemli ölçüde rahatlattı.

Piyasayı rahatlatan arz:

Karslıoğlu, TOKİ projelerinin kira seviyeleri üzerindeki aşağı yönlü etkisini net olarak ifade etti. Konut değerinin kira bedelinin belirlenmesinde temel gösterge olduğunu söyleyerek, kira hesabına ilişkin somut bir oran verdi: normalde kira, konut bedelinin 20'de 1'i civarıdır. Buna göre örnek bir hesapla 6 milyon liralık bir konutun yıllık kirası yaklaşık 300 bin lira olarak özetlendi.

Bu çerçevede Karslıoğlu, TOKİ’nin bölgedeki hızlı arz üretimi olmasaydı kira seviyelerinin çok daha yüksek olabileceğini, belediyelerin imar yetersizliklerinin telafisinde TOKİ üretiminin belirleyici olduğunu ifade etti.

Kiracı, ev sahibi ve tüketici uyarıları:

Kiralık konut arayanlara yönelik uyarılar da yine DAİMFED başkanı tarafından iletildi. Vatandaşların taşınmadan önce tapu ve ilgili kayıtlarda binanın deprem hasar durumu ile ilgili kayıtları kontrol etmeleri gerektiği, hasarlı veya riskli yapılardan kaçınmaları gerektiği vurgulandı. Ayrıca bina yaşı konusunda uyarı yapılarak 35 yaşın üzerindeki eski yapılardan uzak durulması tavsiye edildi.

Karslıoğlu, bazı ev sahiplerinin mevcut kiracıyı çıkarıp konutu daha yüksek bedelle kiraya verme eğiliminde olduğuna dikkat çekti. Bu tür uygulamalara karşı kiracı haklarına vurgu yaparak, ev sahiplerinin yıllardır ikamet eden kiracılara uygulayacağı artışların TEFE-TÜFE referanslı olması gerektiğini hatırlattı ve 'gözü açık' ev sahiplerinden uzak durulmasını önerdi.

Öğrenciler için pratik öneriler:

Okulların açılmasına sayılı günler kala öğrenciler ve aileler yoğun şekilde kiralık konut arayışına giriyor. Karslıoğlu, öğrencilerin mümkünse üniversitelere yakın, güvenliği sağlanmış ve yeni yapılmış 1+0 veya 1+1 eşyalı daireleri tercih etmelerini tavsiye etti. Ayrıca aidat maliyetlerine karşı uyarıda bulunarak, yüksek aidat talep eden yerlerden kaçınılması gerektiğini belirtti.

Örnek olarak, kira öderken aşırı yüksek aidatlarla karşılaşılabildiğini söyleyen Karslıoğlu, bazen kira ödeyenlerin aitata oranla ciddi yük altında kalabildiğine işaret etti; bu nedenle aidatın kira bütçesindeki etkisinin hesaplanmasının önemine dikkat çekti.

Sonuç olarak, deprem bölgesinde kira piyasasında genel bir tedirginlik olsa da, 11 vilayette arz artışı ve TOKİ projeleri sayesinde ciddi bir kiralık konut sıkıntısı rapor edilmemektedir. Ancak vatandaşların taşınmadan önce binanın hasar kaydını, yaşını ve aidat yükünü mutlaka kontrol etmeleri önerilmektedir.

DAİMFED GENEL BAŞKANI MUSTAFA KARSLIOĞLU, VATANDAŞLARI ÖZELLİKLE BİNALARIN DEPREM HASAR DURUMU, BİNA YAŞI, KİRA SÖZLEŞMELERİ VE YÜKSEK AİDATLAR KONUSUNDA UYARDI.