Deri montta sonbahar canlanması: iç piyasada talep sürüyor, maliyetler baskı yapıyor
Sezon değişimi ve iç pazar hareketi:
Yaz dönemini gurbetçi müşterilerin ilgisiyle kapatan deri giyim sektörü, sonbaharın gelmesiyle birlikte iç piyasaya odaklanarak yeni sezonu açtı. Sektörde çalışanlar, hem ham madde hem de işçilik maliyetlerindeki artışa rağmen deri monta yönelik talebin sürdüğünü belirtiyor.
13 yıldır baba mesleğini sürdüren ve 20 yaşında atölye işleten Melih Garip, satış dinamiklerinde iki eğilim gördüklerini aktarıyor: bazı tüketiciler yüksek fiyatlar nedeniyle alternatiflere yönelirken, diğer bir grup ise tek sefer alınıp uzun yıllar kullanılacak kaliteyi tercih ediyor.
fiyat aralığı ve tedarik süreci:
Garip, fiyatlar hakkında şunları söyledi: "Bizde deri mont fiyatları 4 bin liradan başlıyor, 7-8 bin liraya kadar çıkıyor. Ürünleri ham olarak değil, normal işlenmiş bir şekilde alıyoruz. Kendi atölyelerimizde diktiriyoruz."
Atölyelerde kullanılan deriler, Uşak, Manisa, Kula, İzmir ve İstanbul gibi merkezlerden temin ediliyor. Üretim zinciri tabakhane işlemlerinden dikim aşamasına kadar bir dizi maliyet kalemi içeriyor; kurutma, yağlama, boyahane ve ilaçlama süreçleri fiyatı etkiliyor.
maliyeti yükselten başlıca faktörler:
Garip, fiyatların yükselmesinde iki ana unsurun öne çıktığını belirtiyor: birincisi, kullanılan ilaç ve kimyasalların yurt dışından gelmesi nedeniyle dolar bazlı maliyetlerin artması; ikincisi ise nitelikli usta ve kalfa eksikliği. Usta sıkıntısının işçilik ücretlerini doğrudan yukarı çektiğini vurgulayan Garip, "Saatlik ücreti 100 liraysa 150 lira talep edebiliyor çünkü piyasada kendinden başka kimsenin olmadığını biliyor" diye ifade etti.
Sektördeki bu durum, hem üretim sürecini yavaşlatıyor hem de nihai fiyatlara yansıyor. Buna karşın esnaf, derinin uzun ömürlü olması sebebiyle belirli bir müşteri kitlesinin kaliteli ürünü tercih etmeye devam ettiğini söylüyor.
Toplumsal algı konusunda da açıklama yapan Garip, deri ürünlerinin elde edilme biçimiyle ilgili yanlış anlamalara değindi: "Halkımızdan kimisi bu ürünler için hayvanları kestiğimizi sanıyor ancak öyle bir şey yok. Kurbanda kesilen hayvanların derileri işlenip satılıyor."
Sonbahar-kış sezonuyla birlikte iç pazarda hareketlilik devam ederken, esnaf maliyet baskılarını ve ustalık sıkıntısını sezon boyunca takip edeceklerini belirtiyor. Tüketicilerin tercihi ise ağırlıklı olarak uzun ömür ve kalite yönünde şekillenmeye devam ediyor.
YAZ SEZONUNU GURBETÇİLERİN İLGİSİYLE KAPATAN DERİ GİYİM ESNAFI, EYLÜL AYI İTİBARIYLA İÇ PİYASAYA YÖNELİK KENDİ SEZONUNU AÇTI. ARTAN HAM MADDE VE USTA MALİYETLERİNE RAĞMEN UZUN ÖMÜRLÜ KULLANIMI NEDENİYLE DERİ MONTA OLAN TALEBİN DEVAM ETTİĞİNİ BELİRTEN ESNAF MELİH GARİP, FİYATLARIN 4 BİN İLE 8 BİN LİRA ARASINDA DEĞİŞTİĞİNİ İFADE ETTİ.