Dev kale Muş'ta: Urartu'nun erken dönem izlerini taşıyan 120 bin metrekarelik yapı

keşfin başlangıcı ve saha çalışmaları:

Arkeolog Melik Mirbey Ömeroğlu tarafından yürütülen araştırmalarda, Muş merkeze bağlı Mescidli köyü sınırlarında otoydu görüntüleri üzerinden başlayıp saha doğrulamasıyla ilerleyen bir keşif gerçekleştirildi. Uydu verilerinde doğal topoğrafyayla uyuşmayan yapısal izlerin tespit edilmesi üzerine bölgeye gidildi ve bu izlerin büyük bir kale yerleşimine ait olduğu saptandı.

Sahada yapılan gözlemlerde, kalenin çevresini kuşatan surların toplam uzunluğunun yaklaşık 1,4 kilometre olduğu belirlendi. Surların iç cephede yüksekliği yaklaşık 2 metre, dış cephede ise 4 metreye ulaşabiliyor. Kalenin yüzölçümü 120 bin metrekare olup, bu alanın yaklaşık 17 futbol sahası büyüklüğüne denk geldiği kaydedildi.

mimari özellikler ve yerleşim izleri:

Kale, kiklopik ve poligonal taş işçiliği özellikleriyle dikkat çekiyor; bu mimari yaklaşımın Erken Demir Çağı kaleleriyle paralellik gösterdiği değerlendirildi. Yapı tekniği ve duvar örme biçimi, Van’daki Aşağı Anzaf ile Edremit ilçesindeki Zivistan Kalesi gibi örneklerle benzerlik taşıyor.

Yerleşimin kuzey kesiminde yapı kalıntılarının izleri zorlanarak da olsa gözlemlenebiliyor. Güney bölümde ise yarıçapı yaklaşık 25 metre olan, daha küçük taşlarla örülmüş daire biçiminde bir çukur tespit edildi; bu yapının kalenin su ihtiyacını karşılamaya yönelik bir düzenek olabileceği düşünülüyor.

koruma çabaları ve tarihsel önemi:

Ömeroğlu, keşfin hemen ardından kalenin korunması ve tescili amacıyla Van Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kuruluna başvuruda bulunduklarını belirtti. Koruma Kurulu'nun başvuruyu inceleyerek gerekli değerlendirmeleri yapacağı ifade edildi.

Arkeolog, kalenin konumunun Urartu Krallığının batıya yayılma güzergâhı üzerinde bulunmasının önemine dikkat çekti. Bölge aynı zamanda, tarihi Urartu yolunun geçtiği güzergahtaki yerleşimleri içeriyor. Ömeroğlu, bu yapının mimari özellikleri ve stratejik konumuyla Arzaşkun başkentine ilişkin tartışmalara yeni veriler sunma potansiyeline sahip olabileceğini vurguladı, ancak kesin sonuçların bilimsel kazı ve analizlere bağlı olduğunu belirtti.

Keşif, Muş'ta şimdiye dek tespit edilen en büyük kale olarak nitelendirildi ve Urartu dönemi coğrafyası içinde ölçeği itibarıyla öne çıkan örneklerden biri olduğu kaydedildi. Önümüzdeki dönemde yapılacak detaylı arkeolojik çalışmalara, belgelenme ve koruma süreçlerine öncelik verileceği bildirildi.

MUŞ’TA YAKLAŞIK 17 FUTBOL SAHASI BÜYÜKLÜĞÜNDE, URARTU MEDENİYETİNİN ERKEN DÖNEMİNE AİT OLDUĞU DEĞERLENDİRİLEN DEVASA BİR KALE KEŞFEDİLDİ.