Diyabetik ayaklarda küçük yara, büyük risk: erken tanı ve multidisipliner takip şart
İstanbul Beylikdüzü'nde yaşayan 72 yaşındaki Atilla Ergüleç'in sağ ayağındaki diyabetik yara tedavisi, önce bir sonraki süreçte iki parmağın ampüte edilmesiyle sonuçlandı. Uzmanlar vakayı örnek göstererek diyabetli hastalarda küçük bir yaranın dahi ihmal edilmemesi gerektiğini belirtiyor; tedavi ve izlemin multidisipliner, dikkatli ve süreğen olması gerektiğine dikkat çekiyor.
hasta öyküsü ve başvuru:
Üç çocuk babası olan Atilla Ergüleç, yaklaşık 50 yıldır diyabetle yaşıyor. 2017'de sol ayak başparmağı diyabetik yara nedeniyle ampüte edilmişti. 2025 yılı temmuz ayında ayak parmaklarında lekelenme ve renk değişimi fark eden Ergüleç, Bahçelievler Devlet Hastanesi'ne başvurdu. Yapılan değerlendirmede damar tıkanıklığı ile birlikte diyabetik ayak yarası tespit edilerek Kalp ve Damar Cerrahisi Doç. Dr. Mehmet Atay ve Kardiyolog Doç. Dr. Serhat Çalışkan'ın takibinde tedaviye başlandı.
tedavi süreci ve sonuçlar:
İncelemeler sonucu hastanın sağ ayağında ciddi yara ve damar problemi saptandı. Yapılan girişimlerle damar açma işlemleri gerçekleştirildi, ardından sağ ayağın 4 ve 5'nci parmakları ampüte edildi ve yaralar temizlenmeye başlandı. Doç. Dr. Mehmet Atay, yaklaşık 5-6 aylık takip ve bakım sürecinin ardından Atilla Bey'in yarasının iyileştiğini, şu an şekerinin kontrol altında tutulduğunu belirtti. Hastanın tedavi sürecinde sağlık personelinin gösterdiği özen nedeniyle memnuniyetini Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi'ne (CİMER) yazarak ilettiği bildirildi.
uzmanların uyarıları: erken müdahale ve evde bakım:
Doç. Dr. Mehmet Atay, diyabetin kronik ve sürekli takip gerektiren bir hastalık olduğuna vurgu yaparak, her 4 hastadan birinde yaraya temas olasılığının çok yüksek olduğunu ifade etti. Atay, diyabetin ihmale gelmeyecek bir hastalık olduğunu, küçük bir yaranın bile önemsenmesi gerektiğini ve uygun bakım yapılmadığında bu yaranın bir günde ayağın geniş bir bölümünü sarabileceğini belirtti.
Uzmanlar tedavi yaklaşımının multidisipliner olması gerektiğini, hasta evdeyken de beslenme, hijyen ve ilaç uyumunun gözetilmesinin şart olduğunu söyledi. Tamamen iyileşmiş yaraların bile düzenli aralıklarla 1 veya 3 aylık kontrollerle izlenmesi, iyileşmemiş yaralarda ise hafta atlamadan yara bakım polikliniği, gerekirse damardan antibiyotik ve yatırılarak takip gerektiği vurgulandı.
damar değerlendirmesi ve risk faktörleri:
Doç. Dr. Serhat Çalışkan, poliklinik başvurularında öncelikle ayak doppler incelemeleri planlandığını, böbrek değerleri uygunsa BT anjiografi ile bacak damar görüntülemesi yapıldığını anlattı. Servise yatırılan hastalarda ilk hedefin yaralı bölgeye kan ve oksijen taşınmasını sağlamak olduğuna dikkat çekildi. Şeker, tansiyon ve kolesterol kontrolünün takip başarısındaki önemine işaret edilerek, risk faktörlerinin minimalize edilmeye çalışıldığı bildirildi.
Çalışkan ayrıca sigaranın bırakılmasının, düzenli şeker takibinin ve uygun, rahat ayakkabı kullanımının önemini vurguladı. Nöropatiye bağlı his kayıpları nedeniyle diyabetik hastaların ayağındaki travma veya yaraları hissetmeyebilecekleri, bu nedenle düzenli ayak kontrolü yaptırmaları gerektiği belirtildi.
takip, ekip çalışması ve hasta memnuniyeti:
Tedavi sürecinde yara bakım hemşireleri, cerrahi ve kardiyoloji ekipleri, gerekirse palyatif birimler ve evde sağlık hizmetleriyle multidisipliner bir yaklaşım uygulandı. Hemşire Eda Çapar, yatış sonrası yara bakım ekibinin titiz çalıştığını, yara bakımlarının düzenli yapıldığını söyledi. Çapar, ekip için olumsuzluk teşkil eden durumlardan birinin hastaların dışarıdan yemek getirmesi olduğunu ifade etti.
Doç. Dr. Mehmet Atay, Atilla Bey'in çeşitli kurumlara gönderdiği teşekkür mektuplarının ekibi onurlandırdığını, mesleğe girdiklerinde amaçlarının hastaların fayda gördüğünü ve mutlu olduğunu görmek olduğunu belirtti. Atilla Ergüleç ise sağlık ekibine şefkat ve titizliklerinden ötürü teşekkür ederek, diğer hasta yakınlarının da sağlık çalışanlarına aynı şekilde yaklaşmasını temenni etti.
Vaka, uzmanların uyarılarını doğrular nitelikte; diyabetik ayak yaralarında erken başvuru, düzenli takip, risk faktörlerinin kontrolü ve multidisipliner bakımın ampütasyonları azaltmada belirleyici olduğu sonucunu destekliyor. Hastalara ve yakınlarına ana mesaj net: küçük bir yara dahi olsa derhal ilgili birime başvurun ve takipten vazgeçmeyin.
BAHÇELİEVLER DEVLET HASTANESİ EKİBİ