Diyarbakır sıcağında yeşilin ağır emekçileri

Çınar'da hasat mesaisi:

Diyarbakır’ın Çınar ilçesinde kavurucu sıcakların gölgesinde fıstık hasadı başladı. Kentte etkili olan sıcak hava dalgasıyla gündüz sıcaklıkları 40 dereceyi aşarken, tarlalarda çalışan mevsimlik işçilerin mesaisi sabah 06.00da başlayıp akşam 17.00'ye kadar sürüyor. Yerel üreticiler ve tarlada çalışanlar, artan sıcaklıkların çalışma temposunu ve verimi doğrudan etkilediğini söylüyor.

Çınar ve çevresinde son yıllarda fıstık dikimi yaygınlaştı; Gaziantep ve Şanlıurfa’nın ardından Diyarbakır da ‘‘yeşil altında’’ adından söz ettirir hale geldi. Uzun yıllardır bölgede çiftçilik yapan üretici Mehmet Salih Arzu, bahçesinin 1992’den beri fıstıkla ilgili olduğunu belirterek üretimin yaygınlaştırılması için yürütülen projelere dikkat çekti.

Üretim ve projeler:

Arzu, son beş yılda yapılan çalışmalarla Diyarbakır’da yaklaşık 10 bin dönüma yakın arazide fıstık üretimi yapıldığını belirtti. Bölgedeki boş ve kıraç arazilerin fıstıkla değerlendirildiğini, Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası ile büyükşehir belediyesi ortaklığıyla yürütülen projelerin üretimi teşvik ettiğini anlattı. Üretici, fıstığın bu bölge için buğday ve pamuktan daha karlı olduğunu vurguladı; ancak yerel kurutma, eleme ve paketleme tesislerinin eksikliğinin katma değeri sınırladığını söyledi.

Arzu, tesisler olmayınca ürünün başka yerlere taşındığını ve bu işlemler kurulduğunda fıstığın daha fazla kişiye cazip geleceğini ifade etti. Üreticinin sözleri, bölgesel tarımsal altyapı yatırımlarının verim ve gelir üzerinde doğrudan etkisi olduğunu gösteriyor.

İş gücü, verim ve çalışma koşulları:

Bu yıl aşırı yağışlar nedeniyle hasadın 20-25 gün geciktiğini söyleyen Arzu, yağışların döllenmeyi etkilediğini ve verimin beklentinin altında olduğunu aktardı. Buna rağmen hasat başlamış durumda ve üreticiler mevcut koşullardan memnun olduklarını belirtiyor. Fiyat açısından ise geçen sezon konuşulan rakamların anıldığı, kilo başına fiyatların geçen yılki seviyelere yakın seyrettiği ifade edildi; geçen yılki fiyatın civarında 250 lira konuşulduğu not edildi.

İşçi temini bölge için ayrı bir sorun. Arzu, tarlada çalışacak işçileri genellikle Siverek, Gaziantep ve Şanlıurfa gibi yerlerden getirdiklerini; bunun nedeninin yerel işçilerin fıstık toplama konusunda deneyimsiz olmaları ve sıcaklık nedeniyle dışarıda çalışmak istememeleri olduğunu söyledi. Arzu ayrıca, fıstık toplarken yanlışlıkla gelecek yılın verimini almak gibi hatalar olabildiği için deneyimli işçiye ihtiyaç olduğunun altını çizdi.

Fıstık toplama yevmiyesi bu yıl tarlada 1500 lira olarak uygulanıyor. Bahçe bakımını yapan Selim Benekli, ağaçların ilaçlaması ve sürümünü yaptıklarını, geç ısınma nedeniyle ağaçların geç uyandığını ve bunun verimi azalttığını anlattı. Benekli, ekip olarak 22 kişiyle çalıştıklarını, iş günlerinin sabah 06.30da başlayıp 17.00'de bittiğini söyledi ve sahada hissedilen sıcaklığın 50 derece'yi bulduğunu aktardı.

Çalışanlardan Meryem Karaçil ise Siverek’ten geldiklerini, terlemeye ve sıcağa rağmen geçim için topladıklarını belirtti. İşçiler, yoğun sıcaklık koşullarında çalışmak zorunda olduklarını ve işin mevsimselliği ile iklimsel oynaklıkların gelirlerini doğrudan etkilediğini ifade etti.

Çınar’daki fıstık üretimi, yerel iklim koşulları, altyapı eksiklikleri ve mevsimlik işçi dinamikleriyle birlikte değerlendirildiğinde, bölgesel tarım politikaları ve tesis yatırımlarının önümüzdeki yıllarda verimi ve üreticinin gelirini artırmada belirleyici olacağı görülüyor.

DİYARBAKIR'IN ÇINAR İLÇESİNDE KAVURUCU SICAK ALTINDA İŞÇİLERİN FISTIK HASADI MESAİSİ BAŞLADI