Diyarbakır'da raylı sistemle trafik dönüşümü kapıda
Diyarbakır'da hafif raylı sistem için yeni bir fırsat:
Diyarbakır Büyükşehir Belediye Eşbaşkanı Serra Bucak son bir ay içinde gerçekleştirilen bakanlık görüşmelerinin ardından kentin uzun süredir beklediği hafif raylı sistem projesinde umut verici bir aşamaya gelindiğini açıkladı. Yapılan görüşmelerde, projenin teknik altyapısının büyük ölçüde tamamlandığı, hattın öncelikle Sur ve Dağkapı ekseninden hareket ederek Eğitim ve Araştırma Hastanesine kadar uzanacağı ve hattın uzunluğunun 14,1 kilometre olacağı teyit edildi.
Bucak, projeye ilişkin olarak Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu ile gerçekleştirilen görüşmenin olumlu geçtiğini, ayrıca Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ile yapılan temasların da sürece katkı sağladığını belirtti. Projenin toplamda 36 vagonla işletilmesinin planlandığı ve güncel maliyetinin yaklaşık 200 milyon Euro olduğuna dikkat çekildi.
Finansman, yerlilik koşulu ve bakanlık alternatifi:
Belediye yetkilileri, projenin finansmanında İller Bankası ve dış kredi seçeneklerini değerlendirdiklerini, ancak vagonlarda istenen %60 yerlilik şartının dış bankaların kredi vermesini zorlaştırdığını aktardı. Bu nedenle alternatif çözüm olarak Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının projenin üstlenilmesi ve himayesi altında uygulayıcı olarak belediyeyle birlikte yürütülmesi önerildi.
Bucak, Bakan Kurum'un İller Bankası nezdinde girişimlerde bulunduğunu ve Cumhurbaşkanlığı Strateji Bütçe Başkanlığına da konunun iletildiğini söyledi. Teknik dosyanın bakanlık tarafından hızlı bir şekilde değerlendirileceği; dosyanın Cumhurbaşkanına iletilebileceği bilgisinin alındığı vurgulandı. Belediye tarafı, projenin 2040 Ulaşım Master Planının bel kemiğini oluşturduğunu ve bu hattın kent içi trafik yükünü hafifletecek stratejik bir rol oynayacağını belirtti.
Proje bileşenleri ve kentsel düzenlemeler:
Projenin toplam bütçesinin yaklaşık 200 milyon Euro olduğu, bunun 120 milyon Euro kadarının altyapı ve elektromekanik çalışmalara; kalan 80 milyon Euro'nun ise vagon alımına ayrılmasının planlandığı açıklandı. Vagon alımının iki etapta gerçekleştirilmesi ve toplamda 36 vagon temin edilmesi öngörülüyor.
Bucak, hafif raylı sistemin tek başına şehrin tüm trafik sorununu çözmeyeceğini, bunun için kavşak düzenlemeleri, akıllı sinyalizasyon uygulamaları, battı-çıktı projeleri ve çevre yollarının tamamlanmasının da gerektiğini vurguladı. Zaten Ulaştırma ve Altyapı Bakanının da Elazığ yolu ve diğer kavşak düzenlemeleri üzerinde durduğunu ifade etti. Belediyenin Diclekent'te başlattığı kavşak düzenlemeleri bu koordinasyonun parçası olarak gösterildi.
Sur'un yayalaştırılması ve kentin yaşanabilirliği:
Ayrı bir başlıkta Bucak, Sur'un yayalaştırılması çalışmalarının etap etap sürdüğünü dile getirdi. Sur'da amaçlarının alanı tamamen insansız bırakmak değil; aksine günün her saatinde sosyal ve ticari yaşamın sürdüğü, tarihi dokunun korunduğu bir düzen kurmak olduğunu belirtti. İlk etap olarak Gazi Caddesi ve Melikahmet gibi aksların değerlendirilmesi planlanıyor.
Sur yayalaştırması tartışmalarında esnafın kaygılarına değinen Bucak, benzer uygulamalarda başlangıçtaki tepkilerin zamanla azaldığını ve uygulamayı yapan yerel yönetimlere teşekkür edildiğini hatırlattı. Uygulama sürecinde otopark çözümleri, yürüme sirkülasyonu ve esnafın gelirine yönelik düzenlemelerin önemine dikkat çekildi.
Zamanlama ve siyasal iklim değerlendirmesi:
Bucak, projenin son dönemde teknik ve idari izinlerden geçmiş olmasının, ÇED raporları ve Altyapı Yatırım Genel Müdürlüğü onayları ile Cumhurbaşkanlığı Strateji Bütçe Programına dahil edilmesinin projeyi bir adım daha öne taşıdığını söyledi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Diyarbakır için benzeri metropol projelere onay verdiğine dair ifadelerin, sürecin gerçekleşebilirliğini güçlendirdiğini aktardı.
Siyasi iklimdeki olumlu gelişmelerin ve süregelen barış, demokratikleşme adımlarının yatırım iştahını artıracağını belirten Bucak, bu zamanlamanın iyi değerlendirilmesi gerektiğini ve sürecin heba edilmemesini umduklarını ifade etti.
Toparlayacak olursak, Diyarbakır'da planlanan 14,1 kilometrelik hafif raylı sistem projesi teknik hazırlık ve idari aşamalarda önemli bir mesafe kat etmiş durumda. Finansman ve yerlilik koşullarıyla ilgili çözüm arayışları sürerken, bakanlıklarla yürütülen görüşmelerin olumlu geçmesi projenin önünü açabilecek kritik bir gelişme olarak görülüyor. Sur'un yayalaştırılması gibi eş zamanlı kentsel düzenlemelerle birlikte bu proje, kent içi ulaşımda dönüşüm hedefinin merkezi bir parçası olmaya aday.
DİYARBAKIR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE EŞBAŞKANI SERRA BUCAK