Doğu Karadeniz'de uzun yürüyüşleri dikkat çeken iki yabancı botanikçi

MİT arşivinde 7 Ağustos 1933 tarihli rapor:

Millî İstihbarat Teşkilatı'nın resmi sitesi "Özel Koleksiyon/Belgeler" bölümünde yayımlanan 7 Ağustos 1933 tarihli istihbarat raporu, Doğu Karadeniz ve Erzurum bölgesinde seyahat eden yabancı araştırmacıların hareketlerine odaklanıyor. Raporda, bilgilerin Erzurum B Amirliği tarafından dönemin istihbarat öncülü olan Millî Emniyet Hizmeti Riyâseti'ne iletildiği belirtiliyor.

İzleme ve gözlemler:

Belgede özellikle Trabzon-Gümüşhane güzergâhı ile Zigana çevresinde çalışmalar yapan iki yabancı botanikçinin faaliyetleri kayda geçirildi. Raporda, bu kişilerle refakat ettirilen bir istihbarat memuru ve vilayetin ziraat müdürünün, araştırmacıların temposuna ayak uyduramayarak geri dönmek zorunda kaldığı aktarılıyor. Metinde yer alan gözlemde, "Onlar günde 30 kilometre geziyor, dağlara tırmanıyorlardı" ifadesi dikkat çekiyor; bunun üzerine ne olduklarının ve ne yaptıklarının "fennî bir şekilde tezahür ettirmenin mümkün olamadığı" vurgulanıyor.

Öneriler ve bilgi paylaşımı:

Rapor, Zigana'da aylarca inceleme yapan iki İngiliz araştırmacının çalışmalarının ilgili bakanlıklardan görevlendirilecek uzmanlar eşliğinde denetlenmesini öneriyor. Ayrıca, yabancı seyyah ve araştırmacılar hakkında ilgili birimlerin sahip olduğu bilgilerin istihbarat servisiyle paylaşılması talep ediliyor. Bu tavsiyeler, dönemin güvenlik ve bilimsel denetim anlayışının bir belgesi olarak raporda yer aldı.

MİLLÎ İSTİHBARAT TEŞKİLATI’NIN (MİT) YAYIMLADIĞI 7 AĞUSTOS 1933 TARİHLİ İSTİHBARAT RAPORUNDA, DOĞU KARADENİZ VE ERZURUM’DA ARAŞTIRMA YAPAN YABANCILARIN FAALİYETLERİNE İLİŞKİN ŞÜPHELERE VE TAKİP ÇALIŞMALARINA YER VERİLDİ.