Edirne’nin köylerinde tarih sessizce yok ediliyor

Edirne’de kültürel miras tehdit altında

Emekli arkeolog ve sanat tarihçisi Prof. Dr. Engin Beksaç, Edirne’nin Osmanlı ve Osmanlı öncesi dönemlere uzanan zengin kültürel mirasının özellikle kırsal alanlarda ciddi tahribata uğradığını belirtti. Beksaç, kent mirasının yalnızca şehir merkezleriyle sınırlı olmadığını, kırsal yerleşimlerde bulunan tarihî yapıların ve mezarlıkların korunmasız bırakıldığını söyledi.

Beksaç, Edirne’nin çok daha eski süreçlere dayanan bir geçmişi olduğunu hatırlatarak, mirasın korunmasında kısa vadeli şahsi çıkarların ve yerel anlaşmazlıkların olumsuz etkilerine dikkat çekti. Bu durumun hem somut yapıların yok olmasına hem de toplumsal belleğin zayıflamasına yol açtığını ifade etti.

Kırsalda yaşanan tahribat:

Prof. Dr. Beksaç, kırsal bölgelerdeki tahribatın merkezdekinden farklı bir boyutta seyrettiğini belirterek, "Çok enteresan bir politika var Edirne’de. Bunların hepsi merkezde toparlanmış durumda veya büyük yerleşmelerde. Esas büyük facia kırsal kesimde karşımıza çıkıyor" dedi. Beksaç, "yaklaşık 20 yıl önce bizim kırsal kesimde tespit etmiş olduğumuz pek çok mezarlık ve diğer Osmanlı kültürel mirası şu anda yok oldu veya yok olmak üzere" sözleriyle durumu özetledi.

Özellikle hamam, saray, han ve dergâh kalıntılarının terk edildiğini, Osmanlı kara taşlı mezarlıkların ise tarla sürme bahanesiyle sökülüp yok edildiğini vurguladı. Merkezde bile türbeler ve yatırlardan geriye kalanların zaman içinde ortadan kalktığını belirtti.

Koruma çağrısı ve toplumsal sorumluluk:

Beksaç, kültürel mirasın korunmasının yalnızca geçmişe sahip çıkmak olmadığını, aynı zamanda gelecek kuşaklara karşı bir sorumluluk olduğunu söyledi. "Edirne’deki en büyük sorun şahsi çıkarlardan uzak bir gerçek kültür politikasının izlenmesi" gerektiğini belirten Beksaç, vatandaşlar arasındaki kinlerin mirasa yansıtılmaması gerektiğini vurguladı.

Konuşmasında, "Bunlar bize bırakılmış olan ecdad yadigârıdır ve bunları korumak sadece geçmişe değil, geleceğe karşı olan bir borcun ödenmesinden başka bir şey değildir" ifadelerini kullandı. Beksaç, Milli şuura ve ataya saygıya vurgu yaparak, kapsamlı ve tarafsız bir kültür politikası ile kırsal mirasın korunmasının mümkün olacağını savundu.

Uzman uyarıları, Edirne’nin kırsalındaki somut tarihî öğelerin acil envanter, korunma planı ve denetim gerektirdiğini işaret ediyor; Beksaç’ın değerlendirmesi, yerel yönetimler ve kurumlar için somut adımlar atılması çağrısı niteliği taşıyor.

PROF. DR. BEKSAÇ: "EDİRNE’DE KÜLTÜREL MİRASIN ESAS BÜYÜK FACİASI KIRSAL KESİMDE YAŞANIYOR"