El emeği yün yorganlar Kahramanmaraş'ta teknoloji gölgesinde
Kahramanmaraş'ta yorgancılığın son evresi:
Kahramanmaraş'ta yaklaşık 54 yıldır yorgancılık yapan, 67 yaşındaki Kerim Kılıç, 1972'de başladığı mesleğini bugün de sürdürse de mesleğin ayakta kalma mücadelesinin her geçen gün zorlaştığını söylüyor. El emeğiyle hazırlanan yün yorgan ve Osmanlı kökenli sim sırma işlemenin kentte bir zamanların çeyiz geleneği olduğunu, şimdi ise ilginin azaldığını vurguluyor.
El işi yorganın özellikleri ve toplumsal yeri:
Kılıç, el dokuması ve sırma işlemeli yorganların sağlık açısından da avantajları olduğunu belirtiyor: "Yün yazın serin, kışın sıcak tutar ve sağlıklıdır. Vücuttaki elektriği alır. Uzmanların araştırmaları da bunu göstermiştir. Kahramanmaraş’ın yün yorganları da meşhurdur." Eskiden düğünlerde ve çeyizlerde vazgeçilmez olan bu yorganların artık nadir ürünler haline geldiğini, kimi zaman sadece anı olarak kaldığını söylüyor.
Usta gözüyle mesleğin geleceği:
Kerim Kılıç, mesleğin sürdürülebilirliğine ilişkin en büyük sorunun çırak bulamamak olduğunu ifade ediyor. "Bu mesleğin son demlerindeyiz. Benim dahi birkaç senem kaldı. Burada dört tane yorgancı arkadaşız, hepimiz aynı çarşıdayız. Bu mesleği sürdürmek istiyoruz. Eğer zevk ile, isteyerek yapmazsak zaten bu mesleği yapamayız. Bu iş zevk işi, gönül işi," diyen Kılıç, devlet desteklerinin geldiğini, ancak gençlerin sigorta ve düzenli aylık beklentileri nedeniyle gelmek istemediğini aktarıyor.
Kılıç, ayrıca sim sırmanın Osmanlı dönemine dayanan bir sanat olduğunu hatırlatıyor: "Sim sırma Osmanlı’ya dayanan bir meslektir. O zamanlar saygı gören bir sanattı." Ancak günümüzde makineleşme ve seri üretimin el işçiliğine baskı yaptığını, bunun da zanaatın yok olma riskini artırdığını belirtiyor: "Bu meslek makineye ve teknolojiye maalesef yenik düştü. El emeği, göz nuru mesleğimizi sürdürmeye çalışıyoruz."
Kerim Kılıç ve onun gibi ustalar, hem geleneği yaşatmaya hem de el emeğinin değerini korumaya çalışırken, mesleğin geleceği büyük ölçüde gençlerin ilgisine ve sürdürülebilir destek modellerine bağlı kalıyor.
KAHRAMANMARAŞ’TA YAKLAŞIK 54 YILDIR YORGANCILIK YAPAN KERİM KILIÇ, EL EMEĞİYLE ÜRETİLEN YÜN YORGANLARIN VE SIRMA İŞLEMECİLİĞİNİN TEKNOLOJİ KARŞISINDA YOK OLMA TEHLİKESİYLE KARŞI KARŞIYA OLDUĞUNU SÖYLEDİ.